Beirdd y Berwyn 1700-1750/Carol Haf 1724

Beirdd y Berwyn 1700-1750

golygwyd gan Owen Morgan Edwards

CAROL HAF.
1724
Tôn—MWYNEN MAL."

DEFFROED pob dyn sy'n huno,
I offrwm mawl yn effro,
I Dduw sydd yn bendithio
Yn heiddo in' i'w mwynhau;
Nid all y mwya'i goweth,
Mo'r byw yn esmwyth nosweth,
Heb ffrwyth y ddaear berffeth
Yn llunieth i'w wellhau.

Mae egin gaua ffrwythlon,
Ac egin gwanwyn ddigon,
At ymborth i Gristnogion,
Modd tirion, wrth i tai;
Pob llysie adnewyddan,
Pob adar mân a ganan,
A meddyg da i bob oedran,
Os mynnan, yw mis Mai.

Byrdwn.
Duw bendithia ni ymhob man,
A dyro ras i gry a gwan,
I geisio o'th deyrnas nefol ran
Drwy reol d' amcan di;
A chadw d' eglwys rhag pob brad,
A Sior, os sei fo gyda 'n gwlad,
A chynnal bawb yn ol i stad,
Wrth riwliad Un a Thri.

Fo wnaeth yr ha diwaetha
I bawb drwy'r gwledydd yma
Gydnabod mai'r Gorucha
Pia altro rhedfa'r hin;
Nid all doeth wyr na llyfre,
Mo gyswallt y plaenede,

Mwy oedd i scil nhw gartre.
Am drin i gweithie a'i gwin.

Ni welodd neb sy'n troedio'n awr
Erioed mo'r ffasiwn sychdwr mawr,
Na phrinnach glaw i lychu'r llawr;
Ond dirfawr gariad Duw
A roe bob ffrwyth o'r iacha,
Er prinned gwair a phorfa
Fo gadwodd ha a gaua
Y da, y rhan fwya, 'n fyw.

Ni bu ychwaith, 'rwy'n tybied,
Un gaua erioed cyn deced,
A phrinnach bwyd 'nifeilied
Ar caue ar led mor llwm;
A'r defed aeth yn weinied,
Er amled yw'r bugeilied
Dau amlach yw'r pedleried
Yn cerdded llawr y cwm.

Y tiroedd aeth yn uchel,
A lleied pris sy ar gatel,
Lle caffo'r gwan ryw gornel
Ar drafel at i drin;
Os gall y cry fod hebddo,
Fo a'i gyrr í ddau a dalo,
Ni wiw i'r tlawd mo'r cwyno,
Er cael i flingo'n flin.

Y gweision a'r morwynion
Sy'n cael cyfloge mowrion,
A lle i ysbario digon
Yn burion, oni bai
For gormod iwsio gwychder;
Fe sberid yn 'r hen amser
Pen oedd, cyn codi o'r balchder,
Gyfloge llawer llai.

O ran i wyr y goron
Roi llawer ar i llyfon,
Duw wnel nad oedd anudon
Yn gysgod ffyddlon ffydd;
Ond gwaith heb raid oedd ceisio
Gan neb y weithred honno,
Mae geirie Duw yn gwirio
Mai a fynno fo y fydd.

Mis Mai, medd rhai, y gwelwch
Yr haul dan glips o dwllwch,
A drogan mawr sy'n dristwch
Os yr elwch ar i ol;
Os gwir yw hyn o eirie,
Cewch weled rhyfeddode;
Os celwydd, pwy na thafle
I ffwrdd y llyfre ffol?

Er bod yr ha diwaetha
Brinder dŵr a phorfa,
A'r catel ar gynwysdra
Drwy'r gaua, bod yg un,
Geill Duw o'i wir fawrhydi
Roi blwyddyn well yleni,
Mae fo'n rhoi weithie dlodi
Er daioni i lawer dyn.

'Rydym ni yma ar bob pryd,
Yn llawn o gamwedd oll i gvd.
Ymwnawn a Duw cyn mynd o'r byd
Mewn llownfyd fo'n gwellha;
Y fo'n ceisio gras a hedd
Ar ol yn galw a'n bwrw i'r bedd,
Cyn oeri o'n gwaed na churio'n gwedd
Mae gofyn diwedd da.
—ELLIS CADWALAD a'i cant.

Nodiadau