Blagur Awen Ben Bowen/William Bowen, Cefncaeau, Llanelli

← James Thomas, Ton

Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)

William Bowen, Cefncaeau, Llanelli (2) →

AWDL GOFFADWRIAETHOL AM WILLIAM BOWEN, CEFNCAEAU, LLANELLI.
BU FARW RHAG. 16, 1894, YN 50 MLWYDD OED.^[1]

MAE angau fel llym awelon—odrist
Hydref yn difwyno'n
Natur ar ein cysuron—gan ddifa
Ein harwyr gora', er eu rhagorion.

Eto a'i chwa ddifaol—bwrw wnaeth
O bren yr hoedl ddynol
Arwr gwir a rhagorol—i lwm fedd
A thad o fawredd coeth a dyferol.

Am William yn drwm wylwn—o hiraeth
Chwerw; ond na feiwn
Yr Ion pur er ein pwn—mae'n ei groesau
Fudd a haul wenau, O! ymfoddlonwn.

O William! pur anwylyn—fy enaid
Oedd, fwynaf gâr dillyn;
Llon wr da yn llawn o'r dyn—yn byw lles.
A hynod achles i weiniaid dichlyn.

Cywiraidd wynder cariad—oedd urddau
Harddwch ei gymeriad;
Ardeb a lliw purdeb, llâd,
Im' roddai'i ymarweddiad.

Eirian oedd ei rinweddau—yn gemu
Cymyl amgylchiadau;
Beunydd i'w gilydd yn gwau—fel gloywon
A hynaws luon yr enfys liwiau.

Gem irwedd yn ei gymeriad―hudol
Ydoedd cydymdeimlad;
Ing efo'i hoff hatling fad
O'i gas lwydd gawsai luddiad.

Aneisior gymwynasydd
O hyfder oedd ef drwy ei ddydd,
Ac arddun a gwir ddyngarydd;
Tarian i fri'n tirion froydd—a'i daith
Yn deg fel y wawrddydd;
Un a Nef yn ei grefydd—gwas i ni
Yn byw i weini urddasrwydd beunydd.

Gostyngedig ddyn diddig, diddan,
Yn wers o gunaf wresog anian;
A heirdd berlau o dan urdd burlan
Wynfyda'i siriol fywyd seirian.

Rhyw hyf gawr o ddenol, eurfyg, arddunedd,
Ar bechod a'i fyddin lemfin hyd lwmfedd;
Ac eto'n wr union a gwir dirionwedd,
A dichlyn a hynod uwchlaw hunanedd.

Gweithiwr a myg athraw mawr
Oedd, a brwd ei ddibryder
Gain hyglod egni eglur;
Diflino, ddiwyd flaenawr
Ac uniawn fu'n Maescanner,
Byw hoenai bawb a'i wên bur.

Grasol wr, dengar iesin—hyfrydawl
Gadfridog ym myddin
Bur, hoff Duwioldeb a Rhin,
O lachar rawd ddilychwin.

Ei lân wynfaol enaid—er llesiant
Arllwysai wawl canaid;
Ac hyd y bedd caed, heb baid,
Ei degwch yn fendígaid.

Da wr hydrin dirodres—o fad rawd,
Tyfai drwy ei hanes
Flodau heirdd dan ddwyfol des—a gwên haul
Diwyro araul Cyfiawnder eres.

Heulwen fu yn ei deulu,—a nefawl
Nwyf oedd yn wasgaru;
Dihalog wr, delw gu—o ddwyfol
Urddau arhosol arwedd yr Iesu.

William anwyl,—ie, mwynwedd,
O'i dda rinwedd oedd wr enwog;
Ac yn heulog ei wyn haeledd
A'i dduwioledd yn ddihalog.

Ei bur dduwioldeb eirian—ymlifai
Mal afon o arian
Yn dwyn delw loyw, lan,
Y fwynaidd nef ei hunan.

Mirain ddaliai'i gymeriad—ir swynion
A rhosynau cariad;
'E gaiff ef barchus goffhad
A ddeil enwog ddylanwad.

Un tyner oedd yn taenu'i rin
Yn wyrdd—der crai i wreidd—der crin,
Haelionus wr a'i lawn o serch
O anian fwyn fel tirion ferch;

A'i ysbryd hoff fel asbri teg
Mehefin llon a'i chwaon chweg,
A dewr i'w Dduw fu drwy ei ddydd,
A hylawn fawl i'w enw fydd.

Ymddaliodd drwy 'stormydd olaf—Angau,
Yn yr ingoedd chwerwaf,
Wrth gywir nerth geiriau Naf.

Yn wr glew yn merw'r glyn—danghosodd—
Do, addien brofodd nad oedd wan bryfyn.

A'i law'n llaw gynnes Iesu—eirian aeth
I'r nef i gartrefu;
A'i enaid oedd yn gwynnu
Hen fin y ddofn afon ddu.

O anfad ing, nofio i dangnefedd
I hoff—fawr Ganan a'i pher ogonedd,
A wnaeth i lonwiw a bythol hoenedd
A rhinfawr hwyliau yr anfarwoledd.

Os nychodd, heb wyn iechyd,
Dan boen cyn gadaw ein byd,
Yr ochr draw, uwch oer droion,
Mewn hynt llwys, 'roedd mwyniant llon

Nefoedd Ior yn rhagorach—i'w olwg,
Anwylodd hi'n burach;
A mwynhaodd mewn hoywach
Hoenedd rydd ei hawyr iach.

William anwyl! ymhoena—fwy yn awr
O fewn nef ddidraha;
O dan dwf dy enw da—'n goffhaol,
Ac a bri siriol enwog bersawra.

Nodiadau

1. Awdl gyntaf Ben Bowen. Ysgrifennodd hi yn 1894, yn un ar bymtheg oed.