Caneuon Mynyddog/'R oedd 'Deryn bach unwaith

Caneuon Mynyddog

gan Richard Davies (Mynyddog)

"'R OEDD 'DERYN BACH UNWAITH."
Cyfansoddwyd y geiriau hyn ar y deuawd—"The last links are broken."

'ROEDD 'deryn bach unwaith heb 'hedeg erioed
Mewn nyth fach o fwswg yn nghanol y coed;
Canfyddai yr adar dros ymyl ei nyth,
A theimlai awyddfryd i 'hedeg i'w plith;
A hiraethai am weled yr adeg hoff, pan
Y doi nerth i ehedeg i'w aden fach wan,
A chredai fod gwynfyd mewn 'hedeg yn rhydd
O gangen i gangen trwy gydol y dydd.

Cyn hir ei ddymuniad i'r 'deryn a roed,
Ac ehedai mor heinyf a'r un yn y coed;
Ond buan y gwelodd fod siomiant tra chwith
Mewn bywyd aderyn'n ol gadael ei nyth:
Tra y troai gobeithion y nyth iddo'n groes,
A'i wynfyd dych'mygol yn ofid a loes,
Dymunai ddychwelyd o gyraedd pob cam,
I'r nyth fach o fwswg dan aden ei fam.

Mae'r plentyn yn edrych i'r dde ac i'r chwith,
'R un fath a'r aderyn dros ymyl ei nyth;
A chreda fod perffaith ddedwyddwch yn nglyn
A gadael plentyndod, a "dyfod yn ddyn";
Breuddwydia am yrfa heb ofid na loes,
A rhosynau yn tyfu hyd lwybrau ei oes;
Ond diangc wna'r hawddfyd, daw trallod i'w le,—
Mae drain dan y blodau a welodd efe.

Pwy byth na ddymunai gael bod hyd ei oes
Yn blentyn diniwaid o gyrhaedd pob loes,
Mae ei ben bach modrwyog rhy isel yn awr.
I wynt profedigaeth ei daro i lawr;
Caiff chwareu a chysgu heb deimlo un cam,
A derbyn pob tamaid o ddwylaw ei fam;
'R wy'n barod i dd'wedyd mewn llawer storm groes,
"O na bawn i'n blentyn trwy ystod fy oes."

Nodiadau