Caneuon Mynyddog/Gwr Hafod-y-gad

Caneuon Mynyddog

gan Richard Davies (Mynyddog)

GWR HAFOD-Y-GAD.

'R OEDD dyn yn byw unwaith yn HAFOD-Y-GAD
A gerid yn wastad gan bawb yn y wlad;
Ni fu yr un wg yn llychwino 'i ael lon,
Ac ni fu cenfigen erioed yn ei fron:
Er hyny 'd oedd dim yn neillduol yn hwn
Heblaw fod o'n talu ei rent a'i dreth, .
A'i fod o mor dewed, mor dewed, mor dewed,—
Yn siarad mor gynted, mor gynted, mor gynted,
Na welsoch chwi 'rioed 'siwn beth.

Dymunwn drwy'nghalon gael "bydio" fel hwn,
A'm hysgwydd yn wastad yn rhydd oddiwrth bwn:
Os do'i rhyw ofidiau i gwrddyd a'r brawd,
Wynebai hwy'n ëon dan glecian ei fawd:
Nid oedd ef yn hidio na thrallod, na loes,
Na gofid, na mwstwr, na ffwndwr, na pheth;
Ond byddai fel 'deryn ar frigyn y gangen,
Yn canu mor llawen, mor llawen, mor llawen,
Na chlywsoch chwi 'rioed 'siwn beth.

Pan fyddai rhyw chwedlau ar hyd yr holl fró,
'D oedd hyny'n effeithio dim byd arno fo;
Rho'i dân ar ei getyn pan gai newydd drwg,
A chwythai y cyfan i gwmwl o fwg:
I wrando ystraeon celwyddog y fro,
Ni roddodd ei glustiau erioed o dan dretn;
Ond troai ei wegil mor sythed, mor sythed,
A cherddai mor faned, mor faned, mor faned,
Na welsoch chwi 'rioed 'siwn beth.

Gwynfyd na fa'i chwaneg o ddynion fel hwn,
Yn byw yn y byd heb na phenyd na phwn;
A dim ond un gwyneb, a hwnw'n un llon,
A chalon ddi ddichell yn curo'n eu bron:
Pe gallem ni dreulio ein heinioes i'r pen,
Heb hidio na mwstwr, na ffwndwr, na pheth,
Ae'r byd ar i fynu, yn lle ar i waered,
A hyny mor gynted, mor gynted, mor gynted,
Na welsoch chwi 'rioed 'siwn beth.

Nodiadau