Caneuon Mynyddog/Y Gân â ganai Betsi

Caneuon Mynyddog

gan Richard Davies (Mynyddog)

Y GAN A GANAI BETSI.
Y Miwsig yn y "Gyfres Gerddorol," Rhan VI., gan Mr. J. D. Jones.

AR lechwedd bryn yn mhell o'm gwlad,
Heb fam, na thad, na theulu;
Eisteddais gyda 'm dwylaw 'mhleth,
I feddwl peth am Gymru:
Pan oedd alawon brig yr hwyr
Bron wedi llwyr ddystewi,
Ymwthiai i'm dychymyg gwan
Y gân a ganai Betsi.

Bum lawer gwaith yn Ngwalia lon
Yn gwrando hon yn canu,
Pereidd—dra ei halawon mwyn,
A'i swyn oedd yn fy synu;
Er clywed prif gerddorion byd
O bryd i bryd i'm lloni,
Ni chlywais un mor llawn o dân
A'r gân a ganai Betsi.

O! na pa rawel ar fy nghais
Yn cludo 'i llais hyd ataf,
Ac O! na allai'r fronfraith lân
Ail ddweud ei chân bereiddiaf;
Gwynfyd na bawn y fynyd hon
Tu draw i'r tonog heli,
Hyd cyraedd i ryw adlais gwan
O'r gân a ganai Betsi.

Mi glywais lawer geneth wen
Uwch ben ei phwyth yn canu,
Er hyn i gyd eu mwynder llon
A wnai i'm bron alaru;
Rhyw adgof gluda 'm meddwl cu
I aelwyd tŷ 'm rhïeni,
I wrando'n dawel wrth y tân
Y gân a ganai Betsi.

Bum lawer gwaith pan fyddai'r haul
Yn cyffwrdd ael y gorwel,
Yn gwrando ar ei nodau clau
Yn marw'n mreichiau'r awel;
A chyda hwy bu feirw i gyd
Fwynderau ien'gtyd heini;—
O na chawn glywed adlais gwan
O'r gân a ganai Betsi.

Os na chaf wel'd fy chwaer byth mwy
Os na cha'm clwy' ei wella;
Os na chaf roi fy nhroed ar làn
Hen diroedd anwyl Gwalia;
Gobeithio daw rhyw gyfaill mad
O'r wlad lle ce's fy ngeni,
I ganu uwch fy marwol ran
Y gân a ganai Betsi.

Nodiadau