Dan Lenni'r Nos/Stori wan
| ← Llofrudd | Dan Lenni'r Nos gan John Pierce |
Rhwydo Robinson → |
PENNOD XXI
STORI WAN
Ar ei ffordd i'r Dre am y doctor cyfarfuasai mab Tyddyn Mawr, Roberts y plisman, ac yr oedd wedi dweud wrtho am helynt Dic, a'i fod yn credu'n sicr ei fod wedi marw.
Ond yn y cyfamser, wedi ei roi yn ei wely a chael tipyn o frandi, er mawr syndod i bawb, dechreuodd Dic ddyfod ato'i hun, ac i gymryd tipyn o ddiddordeb mewn pethau o'i gwmpas, ac erbyn i'r doctor a'r plisman gyrraedd, yr oedd yn cofio pethau.
Amgeleddodd[1] y meddyg ef, ac ar wahan i boen arteithiol[2] yn ei ben, teimlai Dic yn rhyfeddol o dda, ar ôl triniaeth y meddyg.
"Dic," ebe'r doctor, "mae dy benglog di cyn g'leted â haearn Sbaen, ond petasai'r briw 'ma ar dy arlais di hanner modfedd yn uwch i fyny, mi f'asa' wedi canu[3] arnat ti. Lle mae Roberts?"
Ond wedi gweled Dic yn dyfod ato'i hun, yr oedd y plisman wedi nodio ar fab Tyddyn Mawr, a'r ddau wedi mynd allan cyn clywed y stori; oblegid wrth ddyfod at y tŷ, tybiasai'r plisman iddo glywed twrw yn y pellter, a chan y byddai'n cael tip gan Syr Huw am gadw'i lygaid yn agored am botsieriaid, meddyliodd yr âi i wneud ymchwiliad. "A phwy a ŵyr," meddai wrth ei gydymaith, "nad y nhw ymosododd ar Dic?" Ac er mor ochelgar y buasai Robinson a Jim, yr oeddynt wedi clywed eu twrw wrth y porth.
A phan ddisgynnodd Robinson wrth ei draed, meddai'r plisman: "Brenin Mawr! 'tydw i ddim yn deall peth fel hyn. Ydi' o wedi d'rysu? Ymosod ar 'i bartner!"
"Mae o wedi meddwi, beth bynnag," ebe Harri Tŷ Mawr, "a barnu wrth yr ogla' wisgi 'ma. Efalla'u bod nhw wedi bod yn cwffio a bod— Ond cyn i'w gydymaith ddweud ychwaneg, meddai'r plisman mewn llais rhyfedd, "Rhedwch i Gae Bach! Nage, rhedwch ar draws y cae 'na i'r lôn rhag ofn 'i fod o wedi cychwyn yn ôl i'r Dre, a dowch â fo—dowch â Doctor Huws yma mewn munud! Brysiwch! Brysiwch!! ne' mi fydd yn rhy ddiweddar."
Ond gwyddai Roberts ei bod yn rhy ddiweddar eisoes. Nid oedd Robinson wedi symud, a phlygodd Roberts uwch ei ben yntau, ond ar hynny ymysgydwodd, a chodi ar ei draed, â golwg ryfedd iawn arno.
"Gawsoch chi afael arny' nhw, Roberts bach?" gofynnodd yn grynedig, oblegid yn ystod yr amser y buasai'r plisman yn archwilio Jim, yr oedd Robinson wedi penderfynu pa gwrs a gymerai. Nid oes angen dweud iddo ddychryn i farwolaeth bron, pan welodd mai Roberts y plisman, ac nid potsiar, a ddaethai drwy'r porth. Meddyliodd yn sicr ei bod ar ben arno, oblegid gwyddai yn iawn ei fod wedi lladd Jim, a bod ei gynllun gwreiddiol o roi'r bai ar y potsieriaid wedi ei ddyrysu, ond yr oedd am roi un cynnig i'w achub ei hun.
"Gafael ar bwy?" gofynnodd y plisman.
"Ond ar y potsiars, debyg iawn," ebe yntau.
"Naddo," meddai'r plisman.
"Ddaru chi ddim gadael iddy' nhw dd'engid, debyg gin 'i? a nhw'tha'n ych gafael chi? Mi setl'is i hwnnw ddaru gythru i mi, beth bynnag, a dyna fo!"
"Na," meddai Roberts, "nid potsiar ydi o, Robinson, fel mae gwaetha'r modd."
"Be' 'dach chi'n feddwl, ddyn?" gofynnodd y cipar, gan godi a mynd at ei bartner yn sigledig. "Y Nefoedd Fawr!, Jim ydi hwn; Jim, 'y mhartner i! Pwy 'naeth hyni Roberts? Twm Teigar oedd un ohony' nhw—m, gwel'is i o, a 'ches i ddim cyfle i 'nabod hwnnw gythrodd i'ngwddw i; mi neidiodd imi mor sydyn, a Duw a ŵyr sut y medr'is i dynnu'r garreg 'ma o'r wal. 'Doeddwn i'n gweld dim; 'roedd o'n gwasgu 'ngwddw i mor ofnadwy. Mi fydd ôl i hen 'winedd o yma am byth,—'drychwch!"
A chododd Robinson ei ben, a dangos marciau mawr ar ei wddf, oblegid tra bu'n gorwedd ar lawr, yr oedd wedi crafu a rhwygo ei wddf yn enbyd.
"Frifodd o di'n arw, Jim bach?" gofynnodd Robinson, gan blygu eilwaith uwch ei ben.
"Fedr Jim mo'ch ateb chi, Robinson," ebe'r plisman. "Fedr Jim mo' f'ateb i? Be' 'dach chi'n feddwl, ddyn?" gofynnodd y cipar.
"Rŵan, Robinson," meddai Roberts, "rhaid i chi—
"I be' 'dach chi'n aros yn y fan 'ma ddyn?" gofynnodd y cipar, cyn iddo gael dweud rhagor, "rydw i'n d'eud wrthach chi mai Twm Deigar oedd un ohonyn' nhw. Mi gwel'is i o. Pam nad ewch chi i' dŷ o rŵan? Os brysiwch chi mi fyddwch yno cyn iddo gyrraedd. Mi 'rhosa i yma efo Jim druan nes daw'r doctor." A gwnaeth gamgymeriad mawr wrth ddweud hynny, oblegid yn ôl pob golwg nid oedd Robinson yn ddigon ymwybodol i ddeall llawer pan ddywedodd Roberts wrth fab Tŷ Mawr am fyned i nôl y doctor.
"Na," meddai Roberts, "mi arhoswn ni nes daw'r doctor."
"Mi arhoswn ni? Mi arhoswch chi, ydach chi'n feddwl—yr ydw i'n mynd i dŷ Twm Teigar y funud 'ma." "Hanner munud, Robinson," ebe'r plisman, mi' rhoswn ni'n dau 'ma nes
"Rydach chi'n ddigon yn y fan 'ma, a 'rwystrwch chi mo'na' i fynd i fedru profi bod Dic Deigar allan heno. Na 'newch, ar f'en— "Gwnaf, Robinson," ebe'r plisman, gan gydio yn ei fraich, "a gwell i ch'itha wrando arna' i.
"Be 'dach chi'n feddwl ydach chi'n dreio 'neud, ddyn?" gofynnodd y cipar, gan geisio cythru ei fraich o afael y plisman.
"Robinson," meddai'r plisman, heb ollwng ei afael, â nodyn penderfynol yn ei dôn. "dewch chi ddim odd' 'ma nes daw'r doctor; a chyda llaw, gorau po leiaf o drafferth rowch chi i mi'ch cadw chi yma hefyd ar ych lles chi'ch hun."
"Tydw'i ddim yn ych deall chi, wir, Roberts, ond y'ch look out chi ydi hynny, cofiwch," meddai Robinson.
Yna bu yn ddistaw am funud neu ddau, ond meddai'n y man: "Rydw i'n synnu bod nhw wedi cael yn glir, achos mae'n sicr 'y mod i wedi g'neud fy ôl ar hwnnw aeth i 'ngwddw i, beth bynnag, a mi f'aswn i wedi'i 'neud o na fedra' fo ddim symud heblaw bod rhyw wendid sydyn wedi dwad drosta' i; ond mae'n syndod 'y mod i cystal 'ran hynny."
"Ie, ie," ebe'r plisman, a dyna'r cwbl.