Diliau Meirion Cyf II/Cywydd
| ← Anerchiad i Meurig Ebrill ar ymddangosiad yr Ail Ran o "Ddiliau Meirion" | Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill) |
Y Cynnwysiad → |
CYWYDD
Tra deil gwir, a thir, a thòn,
Deil mawredd "Diliau Meirion;"
A deil mawrglod, hynod hedd,
Enw Meurig mewn mawredd.
Bardd trwyadl na fyn ddadl ddig,
A mawr ei ddawn yw Meurig;
Drwy hwyliad ei reolaeth,
Golud ei ddysg i'n gwlad ddaeth.
Awen yw ei awen ef,
O luniad yr oleunef;
A nef wen yn gwenu fu
Uwch ei gynnyrch a'i ganu.
Yn ei awen fwyn eos
Cawn londer yn nyfnder nos.
Ei gywrain glymog eiriad,
Roddai wledd i feirdd у wlad:
Mydrawg wr yn medru gwau
Ei lwyrion nerthol eiriau;
Geiriau na cheir trwy'n gorawr,
I ddal mwy o feddwl mawr:
Canghenau pob cynghanedd,
Dan ei law a wnaed yn wledd;
Myn ef eiriad clymiad clau
At osod eu morteisiau.
Ni all fawr er dirfawr dân
Ddynwared ei ddawn eirian.
Ei anian bur ddiweniaith
A'i oes ef ddengys ei waith;
Sai ei ddawn am oesau'i dd'od,
Yn ei bêr awen barod;
Er ei oed a'i fynd mor hen,
Brwd yw ei barod awen;
Er ei wydrau a'i oedran,
Wrtho deil mawr nerth ei dân.
Digoll mae'n rhedeg allan
Rediad têg fel ffrydiau tân !
Ca'i er hoen ei feddwl cry,
Hir waeledd ar ei wely;
Maith flynyddoedd oedd iddo
O fawr nych dan ei fron o;
Meddyliai mai i ddialedd,
Drwy'i boen oedd myned i'r bedd:
Estyniad oes roes ei Ri,
Ef wedyn ga'i gyfodi,
Er byw ar fin oer y bedd,
Ymlonai 'mhen saith mlynedd!
Mor brydferth i'w nerth yn ol
Dygwyd e 'n waredigol:
Ef a'i awen adfywiodd,
Adwaenai ras Duw'n ei rodd.
Yn yr hoen ail gydiai’n rhydd,
Yn ei awen o newydd:
Ef a'i awen mor fywiog,
A hwyliai'i gân fel y gôg.
Wedi gwella dug allan
Adail glir y Diliau glan.
Er ei bri gwna'r wlad o'r bron,
Le mawr i Diliau Meirion:
O'i ffraeth hwyl pur ffrwythau hâf,
A gaent hwy o'r "Rhan Gyntaf":
Ar ol yr eir i'r "Ail Ran,"
Mel gwell ddaw'n amlwg allan;
Mel a gawn fel grawn yn grôg,
Mae'n hen wenynen enwog:
Y Diliau a adeiliwyd,
Oll yn fêl а llawn o fwyd:
Dàl iachus adail uchel,
A llawn maeth sydd well na mêl:
Ceir yn wir mai cywrain yw,
Hardd adail i'r beirdd ydyw.
Yn y rhan hon ar unwaith
Ei lun ef gawn a'i lawn waith:
Rhan haeddol yr hon heddyw,
A ddaw a'n Bardd yn ddyn byw,
Ger ein bron mor llon a llanc,
A'i Awen byth yn ieuanc.
Ei gywir-lwys dêg arlun,
Wna wir werth i lawer un.
Llun ei gorff yn llawn a gaid,
Wrth hyn a nerth ei enaid.
Mor gu yw Meurig a'i waith,
Ei wên a'i gân ar unwaith;
Ei lun ef yn ei lawn faint,
Mor heini mae er henaint !
Llygadlon hen dirion dad,
Fel hogyn mae'i fyw lygad:
Fe ddeil dêg feddwl a dawn,
Yn ei arlais synwyrlawn:
A syw drèm, dengys ei drwyn,
Feddyliol ryfedd olwyn:
Mor ddidor mawredd y dyn,
A geir o'i law i'w goryn.
Tuedd i goledd y gân,
Enynai yn ei anian,
Yn foreu; a'i ddifyrwch
Fu'n hoff lanc pur awen fflwch.
A thrwy gael gwych athrawon,
Cynyddodd, fe brifiodd bron
I fawredd anarferol;
Ni fedrai ef fod ar ôl,
Er dim, mewn medyr a dawn,
Ei goflaid fynai'n gyflawn.
Cafodd iach gyfeillach faith
A Ionawr fardd diweniaith—
Twm o'r Nant mawr iawn yntau,
I'w ddydd ca'dd Meurig y ddau.
Ionawr a saif yn oer sill,
Gwelir wybren glir Ebrill;
Drwy'r hyn y deuir o'r Nant,
A chawn hâf mewn uwch nwyfiant.
Liverpool.