Neidio i'r cynnwys

Diwygwyr Cymru/Y Cynhwysiad

Oddi ar Wicidestun
Nodiadau rhagarweiniol Diwygwyr Cymru

gan Beriah Gwynfe Evans

Oriau tywyll

Y CYNHWYSIAD.

PENNOD I. NODIADAU RHAGARWEINIOL
Golwg gyffredinol ar y maes. Dyled i Eglwyswyr, nid i'r Eglwys.

PENNOD II. ORIAU TYWYLL
O Ddiwygiad Protestanaidd Gwleidyddol Harri VIII., hyd Ddeddf Unffurfiaeth Elizabeth. Eglwyswyr Cydwybodol Cymru.

PENNOD III. SER Y BOREU
Y Deffroad Puritanaidd. Gorthrwm Teyrn ac Eglwys. Pregethwyr Cymru.

PENNOD IV. RHAGFLAENWYR GWAWR CYMRU
Iaith a Chrefydd Cymru Fu. Beiblau cyntaf y Cymro.

PENNOD V. SAIN YR UDGORN
John Penry, ei Fywyd, ei Waith, ei Angau, a'i Genadwri.

PENNOD VI. ADOLYGU'R DAITH
Y Puritaniaid a Dechreuad Ymneillduaeth. Y Political Dissenters. Yr Eglwys Ymneillduol Gyntaf.

PENNOD VII. TORIAD GWAWR YNG NGHYMRU
"Hawl Dwyfol" Brenin ac Esgob. Deddf Unffurfiaeth Iago. Yr Eglwys Fedyddiedig gyntaf. Plannu Ymneillduaeth Cymru.

PENNOD VIII. Y CYFDDYDD YNG NGHYMRU
Llanfaches a'r Olchon. Y Gydwybod Ymneillduol. Cymru yn Eglwysig. Deddf Lledaenu'r Efengyl. Sefydliad Gwladol o Ymneillduaeth. Offeiriaid Efengylaidd Cymru.

PENNOD IX. GWLADGARWCH A CHREFYDD
Y Frwydr am Ryddid Gwladol. Y Beibl i'r Bobl. Dylanwad y Beibl ar Wleidyddiaeth. Cwtogi Hawliau'r Offeiriaid. Cymanfa'r Duwinyddion. Cynnydd Egwyddor Goddefiad. Anibynwyr a Bedyddwyr yn un. Gwrthgyferbyniad Gwladol a Chrefyddol Presbyteriaeth ac Anibyniaeth,

PENNOD X. DECHREU'R GWAITH YNG NGHYMRU
Cymru'n hanfodol Eglwysig. Cromwell a Chrefydd Cymru. Bedyddwyr yn gwrthod cymorth y Wladwriaeth. Eglwysi Ymneillduol Cyntaf Cymru. Cyflwr Tywyll Cymru. Safle John Myles. Cymanfa Gyntaf Bedyddwyr Cymru. Cyffelybiaeth rhwng Bedyddwyr Cyntaf Cymru a Methodistiaid Cyntaf Cymru.

PENNOD XI. DEDDF UNFFURFIAETH 1662
Diwygiad Crefyddol oes Cromwell yn arwynebol. Effeithiau Adferiad Siarl II. Deddf Unffurfiaeth yn y Senedd.

ATODIAD. Y rhai a drowyd allan yng Nghymru. Rhestr Gyflawn,

PENNOD XII. GORMES AC ERLID
Deddfau gorthrymus a'u heffaith. Hanesion rhamantus yng Nghymru.

PENNOD XIII. CHWIL-OLEU'R MADDEUEBION
Beth ddysgodd yr Ymneillduwyr? Hanes Maddeuebau Siarl II.

ATODIAD. Pwy gafodd Faddeuebau yng Nghymru. Rhestr gyflawn

PENNOD XIV. AMGYLCHIADAU'R GWAITH YNG NGHYMRU
Eglwysi Ymneillduol Cymru o 1660 hyd 1688.—Gwendid Bedyddwyr—Nerth Anibyniaeth. Gwahaniaeth rhwng Eglwys a Seiad.

PENNOD XV. HEULWEN A CHWMWL
Yr hen weinidogion. Breintiau a Diffygion Deddf Goddefiad. Ffurfiad Pleidiau Gwleidyddol. Mesurau Rhyddhau Ymneillduwyr.

PENNOD XVI. PARATOI ERBYN Y DEFFROAD MAWR
Ymneillduaeth Cymru'n blodeuo ar ol pasio Deddf Goddefiad. Gweithgarwch Ymneillduaeth. Cymharu'r Cyfnod cyn ac ar ol Y Diwygiad. Llenyddiaeth cyn y Diwygiad.

ATODIAD. Ystadegaeth y cyfnod, a'r cyhuddiad yn erbyn Dr. Rees

PENNOD XVII. CYSYLLTIADAU'R DEFFROAD MAWR
Anwybodaeth am wir hanes Y Diwygiad Methodistaidd. Nid Diwygiad Cymreig ydoedd. Cysylltiadau hanfodol â Lloegr. Pa le y dechreuodd y Diwygiad? Y Seiadau Cyntaf. Y Morafiaid, a'u dylanwad.

PENNOD XVIII. CYSYLLTIADAU'R DEFFROAD YNG NGHYMRU
Y Dylanwadau ar Wesley. Dylanwad Cymry ar y Diwygwyr.

PENNOD XIX. Y DIWYGIAD CYFFREDINOL
Y gweithwyr. Efengyl Newydd. Tywalltiad yr Ysbryd Glan.

PENNOD XX. WHITEFIELD A'R DIWYGIAD YNG NGHYMRU
Whitefield yn Ben y Diwygiad a Threfnydd y Diwygwyr yng Nghymru; hanes ei gysylltiad â Chymru; ei fywyd priodasol.

ATODIAD. Y Seiadau Methodistaidd

PENNOD XXI. JOHN WESLEY A'R DIWYGIAD YNG NGHYMRU
Gwaith mawr Wesley yng Nghymru. Ei deithiau cenhadol yma. Cysylltiadau & Whitefield, Howell Harris, y Calfiniaid, a'r Iarlles Huntingdon.—Ffurfio'r Dalaeth Gymreig. Cynnydd cyflym Wesleyaeth.

ATODIAD. Seiadau Wesley yng Nghymru

PENNOD XXII. DARLUN HOWELL HARRIS O HONO EI HUN
Mwy nag un Howell Harris. Ei Ddyddlyfr. Ei Ddyddlyfr. Yn anwrteithiedig. Blysio am yr offeiriadaeth. Torri a'i hen gyfeillion. Ei ddyled i'r Bedyddwyr. Pa fodd y talodd y ddyled. Natur y Diwygiad. Syniadau cymysgedig Harris am yr Ymneillduwyr. Gwendidau ei natur. Hanes caru Howell Harris. Ei gysylltiad â Lloegr. Rhamant fawr ei fywyd.

ATODIAD. Y Diwygiad yng ngoleuni Llawysgrifau Trefecca.

PENNOD XXIII. BRWYDR RHYDDID I'R ATHRAW A'R PREGETHWR
Brwydr fawr wleidyddol olaf y 18fed ganrif i'r Ymneillduwyr. Pwy a'i hymladdodd, a pha beth a enillwyd drwyddi.

PENNOD XXIV. Y DECHREU A'R DIWEDD
Nodweddion addoliad yr hen Ymneillduwyr.—Ystadegaeth Ymneillduaeth Cymru, 1773. Thomas Charles yn trefnu Methodistiaeth. Gwersi'r Gorffennol ini.

Rhestri'r Nawdd-Warantwyr a'r Tanysgrifwyr