Drain a Blodau/Dyfyniadau o Gymeradwyaethau y Wasg
| ← Rhagymadrodd | Drain a Blodau gan Arthur Morgan |
Esiau Mwy → |
Dyfyniadau o Gymeradwyaethau y Wasg
'Cwyn Coll.'—Rhagorol, yn lân ac i'r pwynt, ac yn glynu wrthom ar ol eu darllen. Melus, moes mwy.
'Gwanwyn Serch.'—Melus fel y dil mel; mor wir y dywed y bardd, onid e. ein bod yn byw mor ddi-feddwl—
'A hydref mor agos i wanwyn.'
S.—Yr Haf.—Cyfres o bennillion rhagorol yw y rhai hyn. Y mae y disgrifiad yn dda, ac yn cael ei roddi mewn iaith goeth, a'r accen a'r odlau yn cael gofalu am danynt yn fanwl. Y mae yn hyfrydwch genym weled a darllen gwaith y bardd hwn, gan mor ragorol y gwna ei waith. Y mae swyn yn ei waith sydd yn peri i ni ei ddarllen yn fanwl, ac yr ydym yn llawenhau yn ei lwyddiant. Deued yma yn fuan etto.
'Roedd gwi'ber yn y nŷth.'—Cân ddarllenadwy, fel pobpeth a ddaw o Law y bardd a'i neges yn ddychryn enaid i bob hen langc. A ddarlleno ystyried.
'Rwy'n cofio am y tro.'—Mae barddoni i'r bardd hwn môr hawdd ag anadlu. Gwelir hyn yn amlwg yn y ganig dlos hon. a dylai ei darllen yn ystyriol fod yn wers i lawer bachgen yn Nghymru. ' Melus, moes mwy.
B.—'Cenfigen'.—Cana y bardd hwn gyda llawer iawn o feddylgarwch. Y mae galluoedd ei feddwl yn ddihysbydd, a chanddo gyflawnder o iaith—y geiriau goreu i osod allan y meddyliau hyny yn eu grymusder, a bâr i bwy bynag a'i darlleno i deimlo ei fod o ddifrif. Ceir ganddo amryw o linellau fel hyn—ar ffurf diarhebion; megys—
'Draenen lêm yn ffugio'r rhosyn
Dan ddylanwad ysbryd drwg.'
'Cydymdeimlad wedi rhewi,
Barn a rheswm dan dy draed.'
'Pa sawl beddrod anamserol
Dorwyd o dy achos di?'
Os ymrŷdd y bardd hwn i gyfansoddi gwna ei farc yn amlwg yn y man. Cofion ato hyd y penelin.
'Teisen Nadolig fy Mam.'—Bydd yr hen fam yn falch o syniad uchel y bardd am dani fel cogyddes. Mae y gân, fel y deisen, yn flasus. Eraill i dd'ilyn.
'Does neb fel mam.'—Tyner a melus odiaeth. Pwy na wylai yn hidl, mewn diolchgarwch pur wrth gofio gofal digyffelyb mam.
'Ffordd i lwyddiant.'—Cymeradwy ac addysgiadol iawn. Rhwydd hynt i'r cynghorion ar eu hunion i galon darllenwyr ieuaingc—y Faner.
M. ac S.—Y Goeden a Blanodd fy Nhad.—Pennillion rhagorol, yn darllen fel Salm. Cana yn rheolaidd, gan wneyd detholiad o'r geiriau goreu yn yr iaith i osod allan ei feddyliau. Mae 'Pengoch ' yn dweyd ' ar air a chydwybod ' pe bae yn agos ato buasai yn curo ei gefn am ei gân ragorol.
S.—'Y Merthyr.'—Pedwar pennill tlws: y syniadau yn glir, a'r iaith yn gref a glân. Brysied y bardd yma etto.
Swn brwydr glywir yn nhelyn y bardd y tro hwn; diau ei fod yn taro llinyn y Cymro y dyddiau hyn yn mrwydr fawr gormeswyr pena' ein hynys.
'Trem yn ol.'—Trem swynol dros ben; 'true to nature,' ys dywed Wil Bryan, a chroesaw i'r bardd yn adseinio y llethrau.
S.—Dyffryn Milwyn—Darn campus ydyw hwn. Y mae y bardd wedi ymroddi i waith, ac yn dyfod allan yn ei rymusder, gan ymdaith yn amlder ei rym. Ceir ganddo ddisgrifiad byw a gorphenol o'r dyffryn.
Y mae ei syniadau yn aruchel, a'r cyflead yn chwaethus, a'r iaith yn farddonol. Synir ni gan ei fedr deithyddol, a'r modd y mae yn cyfleu ei meddyliau.
Ar ei ymweliad cyntaf â Parnasws darfu i ni ei hoffi yn fawr, oblegid eangder a nodweddion ei syniadau. Buom yn hir yn disgwyl ei ail ymweliad; ond yr oeddym yn ofni ei fod wedi myned i ryw gyfeiriad arall; ond er llawenydd i ni, wele ni wedi cyfarfod etto. Yr ydym yn llongyfarch ei awen am y modd rheolaidd a phriodol y mae y dyffryn wedi ei bortreadu i ni—y syniadau, yr iaith, yr accen, a'r odlau—oll yn orphenol. Melus, moes mwy.
S.—Dim.—Ie, dim ydyw dim. chwedl Robert Thomas, Llidiardau. Dyma feddyliwr dan gamp. Nid yw ei odliadau yn dda. Yn y penill cyntaf ceir nen, yn odl;i gyda nen, ac yn y pennill olaf—rym a dim; ond y mae hwn yn fardd da, ac os a yn mlaen, gwna wrhydri yn y man. Cofion ato.
S.—Afon Ystwyth.—Cân odidog ydyw hon. Y mae y bardd hwn mor gyflawn o eiriau odliadol a'r hen Ddoctor William Owen Pughe, gynt. Y mae y disgrifiad a rydd o'r afon yn ddifyrus i'w ddarllen, yr iaith yn goeth—geiriau goreu yr hen Gymraeg, a'r rhai hyny yn ymdoddi i'w gilydd gyda swyn, mewn sain berorol i'r glust a'r galon Gymraeg. Y mae y pennill olaf yn cynnwys moes-wers ragorol i'r ieuengctyd hawddgaraf i ddilyn yr afon, a gwrandaw ar eu halawon, &c. Llongyfarchwn yr awen am ei chân; nid rhyfedd ei bod yn fddugol. Cofion lawer ato. Deued yn fuan etto.
S—Tic yr Oriawr.—Y mae yn dda iawn genyf gyfarfod â'r bardd hwn unwaith etto. Y mae yn canu yn feddylgar a threfnus; yn llenor gwych, fel y dengys ei waith; ac yn fardd o anian. Y mae y gân hon yn werth ei darllen. Deued yma yn fuan etto.
M ac S—Cariad.—Testyn tlws, ac y mae awen y bardd yn ymhoywi ar ei hedyn euraidd i'w ddisgrifio, a llwydda i raddau helaeth iawn. Yr ydym yn mawrihau ei awen o herwydd rhagoriaeth ei ganig swynol. Croesawn ef i 'Parnasus' yn fuan etto.
S—Celwydd bob gair.—Y mae y bardd hwn yn adwaen y byd yn dda, a rhydd ddisgnifiad byw ac eglur o hono onewn iaith goeth, ac y mae yn diweddu yn rymus ac effeithiol.
S—pennillion y D.D.—Wedi digio yn enbyd y mae y bardd wrth y teitl; ond y mae yn cadw yn weddol mewn tymmer ac iaith wrth drafod y testyn. Nid yw y rhai hyn i fyny â'r rhelyw o gynhyrchion y bardd. Tipyn o hwyl, yn ddiau, sydd mewn golwg.
S—Cariad Crist.—Pennillion campus 'sydd gan y bardd hwn; y mae y symmudiadau yn gryfion gloywon, a barddonol. Gwyr yn dda pa fodd i wneyd pennill. Y mae yr awen a'r odl yn orphenol.
'I'r lan.'—Dyma gyffyrddiad y gwir fardd. O! mor felus! Mae gorhoian y croesaw yn llenwi'r llethrau.
Rhagorol, yn wefreiddiol drwyddi; rhagor o'i. thebyg yw dymuniad ein calon.
Yn y llwyni rhain, ddarllennydd!—oeda
Gyda chnydau'r meusydd;
Cais wênau y "blodau" blydd,
A "drain" blodau'r awenydd.
Hael awen hyd nôs-welyau—ei thir,
Gân ei thég garolau;
Boed eto'n dod, glôd yn. glau
I awdwr "drain a blodau."
Crwydra dros y maes ddarllenydd,
Sylll ar ffrwythlawn gnwd Awenydd,
Cerdd yn ddwys mewn myfyrdodau,
Fe dry'r drain. yn "gnwd o flodau."