Drain a Blodau/Melldith Cysur Gwraig Annynad

Drain a Blodau

gan Arthur Morgan

TUCHANGERDD: MELLDITH CYSUR
GWRAIG ANNYNAD.

Mae Efa'n gorphwys yn y bedd
Er's rhai canrifoedd meithion,
Ac Adda'i phriod yr un modd
Yn llwch yn ei gwaelodion;
Gadawsant feibion ar eu hol
A merched glana'r ddaear,
A llawer mab sy'n gweled trwy
'R rhai hyn achosion galar.

Mae gan y pryfyn copyn nŷth
Ac ogylch gywrain rwydau,
A gwae y gloyn byw os aiff
Yn agos i'w grafangau;
Gwell iddo hedfan wrtho'i hun
A sugno mêl o'r blodion,
A chadw draw o rwydau'r nŷth
Rhag colli ei gysuron.

Mae croen y neidr yn ddisglaer glir
Trwy holl dymmhorau'r flwyddyn,
A chanddi lygad swynol byw
I ddenu serch aderyn;
O dan ei gwên mae colyn brâd
A hwnw'n llawn o wenwyn,
Ac nid oes feddyg trwy'r holl fyd
All wella'i frathiad sydyn.

Priododd Adda'r unig ferch
A grewyd yn ngardd Eden,
Llawenydd a ogleisiai'i fron
Ar ol gweithredu'r fargen;
Ar ben eu digon 'r oedd y ddau
Y nghanol amryw ffrwythau,
Gorchymyn gawsant beidio cwrdd
A'r afal yr afalau.

Aeth Efa, druan ferch, ryw nawn
I edrych am yr afal,
A thorodd dros orchymyn Duw—
'Doedd neb yn ceisio'i hattal;
'Rol cael ei thwyllo gan y sarph
Aeth 'n ol yn llawn o bechod,
Ac Adda gymm'rodd ran o'r wledd,
Er mwyn boddloni'i briod.

Dadfeiliodd cysur cyn bo hir
Ar ol cyflawni'r lladrad,
A hithau droes fel llawer un
Yn awr yn wraig annynad;
Pe gwisgid rhai â flian main
A sidan coch ysgarlad,
Haws wed'yn dofi natur llew
Na phlesio gwraig annynad.

Aeth llawer bachgen ieuange iach
I'r môr pan oedd yn dawel,
Anhysbys iddo'r storom fawr
Ymguddiai hwnt i'r gorwel;
Dechreuodd byd y sêr bruddhau,
A'i ofid a'i yn ddyfnach,
A rhwng ergydion storm a braw
Haul cysur nid oedd mwyach.

I fôr anwadal mynwes merch
Anturiodd llawer bachgen,
Ac ni freuddwydiodd yn ei ddydd
Fod yno arall elfen;
Hwyliodd mor bell ag allor serch
Ar fordaith ddi—ofidiau,
Ond cyn pen wythnos cododd storm
Ar ganol Bay of Biscay.

Aeth llawer un o achos gwraig
Annynad flin yn feddwyn,
A chwilio am gysuron gwell
Ar hyd y byd yn grwydryn;
Y nef a wyr beth fydd fy rhan
O fewn y byd anwastad,
Beth bynag gaf gobeithio'r wyf
Na chaf fi wraig annynad.

Nodiadau