Drain a Blodau/Tylwyth y Glep
| ← Gelynion y Fendith | Drain a Blodau gan Arthur Morgan |
Roedd Gwiber yn y Nyth → |
TYLWYTH Y GLEP.
Ofnadwy gethern ydyw rhai'n
Sy'n duo pob cymdeithas,
A'u cymmeriadau'n llawn o ddrain
Cenfigen bigog lwydlas;
Pe byddai gan y dosbarth hyn
Adenydd gwynt i godi,
Hedfanent dros anfarwol fryn
I uffern ar ol 'stori.
Anfoesol wybed wedi ffoi
O wlad yr anwireddau,
A'u holl ddoethineb wedi troi
Yn frwmstan dan eu sawdlau;
Nis gall tafodau'r criniawl wellt
Am eiliad fod yn Honydd,
Pe rhwymid hwy a llinyn mellt
Parhäent i dd'wedyd celwydd.
Proffesant rodio'r llwybr cul
Yn nghanol cyfrwys chwedlau,
A ffüg sancteiddrwydd ddaw â'r Sul
I gyfarch eu gwynebau;
Gallesid tybio fod eu bryd
Ar wrandaw y gwirionedd,
A chlêdd digofaint yr un pryd
Yn fflamio ar ei orsedd.
A phwnge y dydd fydd boreu Llun
Sylwadau y pregethwr,
Fe gafodd hwn a hwn,' medd un,
'Ei ddarilen trwyddo neithiwr;
Mi sylwais ddigon ar y gŵr,'
Pwy ydoedd ef?' dywedwch,
"Wel, Meistr hwn a hwn, bid siwr:
Ond peidiwch d'weyd, gochelwch.
Ha, ha, crechwenai'r fyddin gref,
Roedd eisieu rhywbeth arno,
Mi sylwais innau arno fo,
Yn wir yr oedd o'n gwrido;
Tawelwch, pwy yw hwn sy'n dod?
Ac i ba le mae'n myned?
I'r siop ger llaw, yn sicr o fod;
Beth yw ei neges, tybed?"
Cychwyna un, cychwyna'r llall,
Ar ol y negeseuwr,
Wel, dyma chwi, lwynogod call,
Yn gofyn i'r masnachwr,
'Beth ydyw pris peth hyn a'r peth?
Ai ydyw wedi codi?
Mi alwaf etto,' i ba beth?
I ddim ond disgwyl 'stori.
A glywsoch chwi am ferch a'r ferch
Sy'n myned i briodi?"
'Wel, naddo'n siwr, pwy aeth â'i serch?
Dywedwch 'nawr heb oedi;
Ai ydyw hi fel hyn a'r fel?
Neu ydyw hi fel arall?
A ydyw ef yn ddyn go swell?
Wel, nag yw i chwi'n deall.
Mi glywais i gan modryb Bett
Fod ammo chydig gloffni,
A'i wallt yn gwynu dan ei het,'
'Oes arian ganddo Pegi?'
'Fe ddywed rhai fod ganddo gant
Neu ddau o arian sychion,
Heb law meddiannu hwth Tŷ nant,
O! fath ffolineb gwirion.
Mewn awydd mae y rhai'n heb goll
Am weled pawb yn syrthio,
Arswydol ofn ddaw arnynt oll
Wrth weled un yn llwyddo:
Diflasdod gerdda dros eu gwen
Fel barug wrth fyn'd heibio,
A gwelir llawer un go hen
Fel pe ar fin llesmeirio.
O eppil clep ceir llawer un
Yn marw fel drychiolaeth,
Heb gwmni neb ond angeu'i hun
I groesi glyn marwolaeth.
Mae Haul Cyfiawnder byd a ddaw
Yn cilio rhag eu harswyd,
A'r glân gerubiaid oll mewn braw
Yn diangc am eu bywyd.
Troer heibio'r lleibio i gyd,
A chladder y genfigen,
Fel adlewyrcho fwy o'r byd
Ysbrydol ar ei pherchen;
Os byw i Grist, byw iddo'n llwyr,
Ac nid i wrachaidd chwedlau,
Fel gallwn farw pan ddêl hwyr
Mewn bedd ar randir angau.[1]
Nodiadau
[golygu]- ↑ Nid oes gyfeiriad, at neb rhyw wrthddrych arbenig yn y gân hon, fel y tybia rhai.—YR AWDWR.