Drain a Blodau/Yr Hâf

← Dim

Drain a Blodau

gan Arthur Morgan

YR HAF.
Buddugol yn Cwmystwyth, 1904.

Os ydyw'r haf yn huno
Yn encilfeydd y glyn,
A'i holl ogoniant wedi ffoi
Yn ddistaw dros y bryn,
Mae'i swyn yn para i aros
Yn beraidd ar fy nghlyw,
A'i enw yn anfarwol sydd
Ar frig gwyrddlesni'r ŷw.

Gwyryfon natur welais
Yn ngardd y rhoslwyn brith,
Yn trwsio'u gruddiau ieuaingc glwys
Yn nrych arianaidd wlith;
Y gwenyn suo-ganent
Mewn gwisgoedd sidan cain.
Wrth sugno mêl o enaid gwyn
Blodeuog lwyni drain.

Per oslef geinwedd eos
A ddathlai'i hafaidd gân,
Yn gymmhlith a murmuron dwfn
Yr aber loyw, lân;
Y grûg teleidwiw urddent
Y bannau heirdd, di-lŷth,
Tra'r haul yn dal goleuni claer
I'r hedydd wneud ei nŷth.

Eithinawg fryniau talion,
Blodeuog yma a thraw,
A'u gwenau'n annerch delw'r lloer
Ar fin y neint gerllaw;
Y coedydd talgryf, tirfion,
A'u cangau'n gwyro'i lawr,
Fel pe yn methu cynnal pwys
Eu ffrwyth addfedol wawr.

Toreithiog eang feusydd
Dan fendith nefoedd wen,
Ar ogwydd hardd blygedig, ddwys,
Yn moli haul y nen;
Am anfon ei belydrau
Dan wraidd y gauaf dig,
A'i gladdu'n sŵyngyfaredd pêr
Cynghanedd côr y wig.

Deilios y ciros cochion,
waed ar ael y berth,
Gofleidiant y dyffrynoedd bras
Gerllaw y gelltydd certh,
Sy'n rhedeg tua'r gogledd,
Ac eraill tua'r de,
A'u breichiau fel pe'n cynnal pwys
Cymylau trwm y ne.

Prin oedd y gwlith yn disgyn
Dros wefus gwybren dêr,
Prin oedd yr awel falmaidd, fwyn,
Yn goglais gwenau'r sêr,
Pan oedd y gwyllt raiadrau
Yn galwu plant o'r bron,
I adrodd eu paderau'n llawn
Cyn cychwyn am y don.

Trwmlwythog niwl penllwydwyn
Lesmeiriai'n ngwres y dydd,
A'i droi yn faeth wnai'r hyfwyn hâf,
I gynnal blodau blydd;
Ardderchog hâf, mae'th wenau
Yn fôr o swynol gerdd,
A diluw o farddoniaeth goeth
Geir ar bob deilen werdd.

Melynwyn wenith dilys.
Ymdonai'n ddi-ystaen,
A'i dywysenau aeddfed, llawn,
Yn goron ar eu blaen;
Cyfoethog yw tymmhorau
Yr haf o'r lili wiw,
A delw eu Creawdydd glân
Yn gwenu yn eu lliw.

A gwyllt fynyddoedd cribog
Ddyrchant eu penau clir
A'r meillion, fel cadwyni aur,
O gylch eu gyddfau hir;
Y defaid gwlanog huliant
Eu huchel fanau iach,
A rhwng twmpathog lwyni brwyn
Cysgoda'r wynos bach.

Y gloyn byw di-dwrw,
A gwybed man y llwch,
Nofiant ar donau'r awyr lâs,
Heb angor wrth eu cwch;
Rhyw goleg anianyddol
Yw'r haf, o drefniant Duw,
Ac ynddo cawn aml wers yn rhad
I ddysgu'r ffordd i fyw.

I ddysgu byw yn ddiwyd
Tra pery hâf ein hoes,
A byw mewn undeb hyd ein bedd
Os daw i'n cwrdd rhyw groes;
Mewn undeb mae y lili,
A meillion mân y rhos,
Mewn undeb mae yr adar bach,
Sy'n canu gyda'r nos;
Molianu eu Creawdwr
Yw gwaith y rhai'n i gyd,
A pharod wyf i ganu, O!
Na byddai'n hâf o hyd.

Nodiadau