Ffrwythau Dethol/D.E.D

Ffrwythau Dethol

gan Ben Davies, Pant-teg

golygwyd gan Tom Eirug Davies

D.E.D.
[Unig fab yr awdur.]
Ganwyd Awst 4, 1891.
Collodd ei iechyd yn y fyddin 1915-16.
Hunodd Chwefror 22, 1919.

PLANNODD f'annwyl Emrys gangen.
Fechan hardd,
O dan gysgod y gelynen.
Yn fy ngardd.

Plannodd hi ar arw hin,
Pan yn teimlo'n llesg a blin,
Fore Tachwedd oer;
Bu'n ei hymgeleddu'n dirion
Bu'n ei gwylio dan awelon.
Drycin oer,
Gaeaf oer.

Credais farw'r gangen fach,—
Emrys yntau ddim yn iach;—.
Aeaf blin;
Gwelais wywdra ar ei wedd,
Gwywdra cysgod oer y bedd,
O mor arw'r hin!

Un nos oer.
Tarawyd ef gan boenau ysig,—
Teithiais innau'n unig, unig,
Dan y lloer,
Ceisio meddyg,—ceisio ffysig,—.
Drwy y barrug oer.

Daeth y wawr,
Wedi nos o boenau mawr,
A deffroes y plant yn awr,—
Euthum allan at y gangen
O dan gysgod y gelynen,
Cefais hi a'i phen i lawr.
Gyda'r wawr.

Fore a hwyr.
Gwyliais Emrys,
Duw a'i gŵyr,
Megais ef heb deimlo baich
Megis baban yn fy mraich,
Rhoddais f'enaid iddo'n llwyr.
Fore a hwyr.

Un prynhawn,
Wedi diodde'n dawel iawn,
Mynnodd imi adrodd emyn,
A gweddio'n ddistaw wedyn,—
Ceisiodd ei chwaer i ganu,
Hithau yn ei dagrau'n methu,
O dan bwysau calon lawn.

Rhois fy mhen
Ennyd ar ei fynwes wen,
A gweddiais syml eiriau,
Neb ond Duw, a mi, ac yntau,
A daeth llewych nefol olau.
Drwy y llen.

Hanner nos!
Aeth efe i'r wynfa dlos.
Bore Dydd yr Arglwydd ydoedd,
A'r dywyllnos ar fynyddoedd,—
Methais ddeall am funudyn.
Pam na chawswn i ei ddilyn.
Drwy y nos!
Yn fy mron 'roedd blinion donnau.
Am ei ddilyn dros y ffiniau.
Drwy y nos.

Aeth y misoedd heibio'n flin,
Ciliodd y dymhestlog hin,
Daeth y gwanwyn eto i'm gardd;
O dan gysgod y gelynen.
Gwelais wedyn ar y gangen.
Flodyn hardd!

Nodiadau