Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"

Gardd Eifion

gan Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu)

golygwyd gan William Williams (Caledfryn)

Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain" →

CAROLAU, &c.

CAROL PLYGAIN.
Mesur," Charity Mistress."

WIL dyma'r amser hyfryd, dedwyddyd yw i ddynolryw;
Eu dwyn o'u cyflwr damniol i gael anfarwol fyw;
Dysgleiriodd gwawr trugaredd, O! ryfedd rad y fendith fad,
I alw plant afradlon, pent'wynion at eu Tad;
I wared dyn colledig, daeth Iesu'r bendigedig un,
I wisgo cnawd, ein hanwyl Frawd a fu dylawd ei lun;
Duw unig pob daioni, doeth oleuni, daeth i lawr,
Tragwyddol hedd gaed yn ei wedd, mor ryfedd oedd yr awr.
Cu rodiodd ein Creawdwr i'n cyflwr caeth, dan rwymau'r aeth,
Gorchfygodd ef bob gelyn, er dychryn mawr y daeth;
Pan ymddangosodd Iesu, yn Methlem dre' y ganwyd E',
A dirmygedig ydoedd, Duw'r lluoedd yn y lle;
Dyoddefodd boen bob enyd, a gw'radwydd hefyd gyda hyn,
Rhag bod i ni dragwyddol gri a'n llosgi yn y llyn:
Mae'r drws yn llawn agored, eto i fyned ato Fe,
A byw ger bron ei wyneb llon dros fyth yn eigion ne',

Gwir awdwr i'n gwaredu, yr Iesu a roes ar greulon groes,
Dros ei elynion ffyrnig ei fendigedig oes;
Mawr foddion mor ryfeddol, anfeidrol faeth yn ddiauddaeth,
Ymgeledd i rai gwaelion a'u dwyn o'r cyffion caeth;
Trugaredd rad a redodd, ar ddyn hi wenodd yn ei waed,
Tywalltodd win i'w glwyfau blin, tragwyddol rin a gaed.
O ddynion gwaelion! gwelwch, a chydryfeddwch degwch Duw,
Yn d'od er lles i'n dwyn yn nes i'w fynwes byth i fyw.
Hoff enwog ymddiffynwr, rheolwr rhad yw'r meddyg mad,
Fe geidw ef ei fyddin, fel brenin, rhag un brad;
Ni chollir yn dragwyddol o'i lesol law, mo'r hwn a ddaw
At Iesu bendigedig, ond trig mewn bywyd draw;
Dyogel wledd fendigaid yn faeth i'r enaid fyth o ran,
Deheulaw gref Oen ufydd net a'i cynal ef i'r lan:
Mae'r ffynon anorphenol a'i rhin pereiddiol yn parhau,
Ei heffaith sydd, lle byddo ffydd, a'i chynydd yn iachau.
Tan ddiluw ein tyn ddaliodd yn waeledd was, O ryfedd ras!
Aeth Iesu anwyl union, dyn cyfion, dan y cas;
Pan ydoedd ŵr poenedig ar unig ran pechadur gwan,
Dangosodd ef ei ryfedd amynedd yn mhob man;
Yn marw wele'r mawredd, un dilygredd dan y loes,
Rhyfeddod fu gwel'd Iesu cu yn crymu ar bren croes;
Ni chanfu'r hen Iuddewon, ond braidd yn drymion oddi-draw,
Er d'od o'r dydd i'w rhoi yn rhydd, a'r llywydd wrth eu llaw.
Ni cheisiodd Iesu cyfion, Oen ffyddlon, ffoi, ond parotoi
I ddyoddef llid a gormes, mae'r hanes felly'n rhoi;
Gŵr anwyl a goronwyd, condemniwyd Ef dan wybr nef
Gan bechaduriaid aflan, a llydan oedd eu llef;
O! loesau'r anwyl Iesu, 'does neb all draethu gallu ei gur,

Aeth dan y brad, rhwng dyn a'i Dad, mewn perffaith gariad pur.
Am hyn mae'r plant yn rhyddion, er mwyn ei loesion anwyl Ef,
Fe ddwg ei lu, hyfrydol fry, drwy gadarn allu'r nef.
Drwy achos, cydedrychwn, rhyfeddwn faint wrth brynu eu braint,
Dyoddefodd Iesu oesol, yn siriol dros y saint;
E fwriwyd ar Galfaria, i ddalfa ddwys, dan boenfawr bwys
Cyfrifwyd gyda'r anwir y Geirwir, hyd y gwys;
Dan faich o dyn afiechyd, ca'dd Iesu hyfryd ddybryd ddydd,
Am hyn ei glod, anfarwol Fod, rhyfeddod byth a fydd;
Trigolion nefoedd hefyd fu dros enyd draw yn syn,
Wrth wel'd Gŵr wnaeth dir a dŵr yn Brynwr ar y bryn.
Er iddo ddyodde'n rhyfedd dros gamwedd gwir, a hyny'n hir,
Mae'n rhaid ymdrechu'n ffyddlon od awn i Sion dir,
Na tyddwn anufyddol na marwol mwy, mewn pechod, pwy
A erys heb fyn'd allan o hunan ddim yn hwy?
Rhaid ini un a'i ceisio gras i deithio yn ngwres y dydd
I Sion fro, drwy gynes go', a rhodio yno'n rhydd;
Neu fod yn garcharorion, yn mhlith gelynion dytnion Duw,
Lle byth y trig ei ddwyfol ddig, mor felldigedig yw.
Am gael yr anwyl gymod, gollyngdod llawn o ddwyfol ddawn,
A'r Iesu anwyl unig yn fendigedig iawn,
Mae'n ddyled ei addoli, a'i foli fe, Oen addfwyn ne',
Nid oes un cyfnewidiad i'w dirion gariad E.
Dymunwn gael amynedd hyd awr ein diwedd, ryfedd ran,
I daenu clod, o dan y rhod, am gymod enaid gwan;
Duw Iesu Oen dewisol, yn gad hapusol gyda'n pen,
Rhoed ini fraint yn mhlith y saint na bu mo'i maint,

Amen.

Nodiadau