Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr

← Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch

Gardd Eifion

gan Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu)

golygwyd gan William Williams (Caledfryn)

COFFADWRIAETH
Am MR. D. RICHARDS (Dafydd Ionawr),
Bu farw Mai 11, 1827, ac a gladdwyd yn mynnent Dolgellau; oed 75.

"HWY PERY CLOD NA GOLUD."

Gwyfo'r wyf—gwae fi o'r awr
Y llynedd golli Ionawr:
Beth a wnaf ar ol Dafydd?
Mae'n syndod ddarfod ei ddydd!

Deuodd i mi dywydd mawr
Eleni ar ol Ionawr;
Dydd o niwl—deuodd y nos,
Dydd ochain—on'd oedd achos?
Aethus amorth ei symud,
Braidd in' fyw a'n bardd yn fud;
O'i ol od awn i wylo,
Uwchlaw ei fedd, ni chlyw fo;
O gofynwn gysunair,
Ni ddaw dim—ni ddywed air.
Y marw at farw a fwriwyd,
Synu yr y'm os Ionawr wyd:
Ow! Meirion lwys—mae'r hen wlad
Am Ddafydd yn ymddifad:
A drwg ei fod a'i drigias
Mewn glyn, o dan y maen glas

Y prawf o'i waith pur a fydd
I'r ail dŵf ar ol Dafydd,
Er cof am wyrth Jehofa—
Mewn helaeth farddoniaeth dda;
Mae'n anhawdd in' mewn uniaith
Gael cryfach amgenach gwaith:
A'i beraidd enw, bardd Ionawr,
Erys fyth hyd yr oes fawr;
Ni adawodd, ddyn duwiol,
Dafydd ei eilfydd o'i ol.

Mwy ei rym na Homer oedd,
Liên Athen, llawn o ieithoedd;
Helicon ffynon hoff wawd,
A drosodd ei dw'r isawd:
Ac O! mawr waedd Cymru wen,
Ow! ddu niwaid ddwyn awen.

Braidd yn iach un o'n beirdd ni,
Drwy oror gwlad Eryr,

Gwel'd yr y'm y glod a'r iaith,
Mewn dim, yn myned ymaith:
Sarhau y gerdd—sy er gwaeth,
A braw ddwyn ein barddoniaeth.

Och! Wynedd, yn iach wenu,
Ni bydd dawn yn y bedd du:
Yr awen ber yno baid,
Eithr hyn, ni thaw yr enaid;
I'r wreichionen ddibenyd,
Nid yw boen newid ei byd:
Aeth hon i lon oleunef,
Ar oes hir i'w aros ef.

Nodiadau