Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I/Boddi yn ymyl y lan

Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I

gan Owen Wynne Jones (Glasynys)

golygwyd gan Owen Morgan Edwards

FE FODDODD Y BACHGEN YN YMYL Y LAN.

Y BACHGEN, y bachgen, ei hoffder yw'r môr,
Bydd wrthi'n gwneyd llongau hyd wyneb y ddôr,
Fe gronna'r ffrwd loyw yn globyn o lyn,
Er mwyn cael lle cymwys i nofio 'i gwch gwyn.

Rhyw ddiwrnod mae'n blino ar chware fel hyn,—
Mae'n llosgi ei gychod, mae'n gollwng ei lyn;—
Y llong oedd ei gartref,—llun llong ar y ddor
A ddenodd y bachgen i fyned i'r môr.

Cadd le. Ni bu undyn yn cychwyn erioed
A'i galon mor lawen, mwy ysgafn ei droed;
Fe gadd ei ddymuniad,—nid llong ar y ddôr,
Ond llong yn llawn hwyliau ar wyneb y môr.

O'i gartref cychwynnodd dan ganu yn llon;
Ffarweliodd a'i deulu heb ofid i'w fron;
Chwibanai wrth fyned a'i gist at y dref;—
Ei fryd oedd mor dawel a glesni y nef.

Ei fam a ddwys wylai, a chrefai' ddwy chwaer,—
"O! aros am flwyddyn," yn hynod o daer;
Ond gwenai ei ateb,— "cefnfor i mi,—
Mae mywyd i mwyach ar wyneb y lli."

Fe hwyliodd y llestr. Y tonnau yn gôr
Orweddent yn gysglyd ar waelod y môr;
Yr awel oedd ffafriol, a llonydd y gwynt,—
Ni fynnai gyfodi gwrthwyneb i'w hynt.

Caed mordaith gysurus. Dychwelwyd yn ol,
A'r môr oedd a'i wyneb mor wastad a dôl;
Y bachgen oedd lawen, heb feddwl fod brad
Am ddangos ei chilwg cyn gwelai ei wlad.

Ryw noson pan oeddynt yng ngolwg y tir,
Y nefoedd bardduodd ei gwyneb glân clir;
Y mellt a ymwylltient, a'r daran yn groch
Ymladdai'n fileinwedd â'r corwynt a'i froch.

Y tonnau ddeffroisant, a'r corwynt blwng certh,
Cynddeiriog ddanghosai wrhydri ei nerth;
Dyruai, ymlafniai, glafoeriai, fel lluwch,—
A heriai bob elfen gan godi ei ruwch.

Daeth moryn 'nol moryn, a'r dymhestl yn flong,
A luchiai'n wallgofus ar antur y llong;
Y bachgen a gofiodd ei fam y pryd hyn,
Dychmygodd weld goleu ar lechwedd y bryn.

Ar hyn aeth y llestr yn erbyn y graig,
Ac arni fe wleddai holl donnau yr aig;
Fe geisiwyd ymwared, ond gwael oedd eu rhan,—
Fe foddodd y cyfan yn ymyl y lan.

Pan wawriodd y bore, y draethell ger llaw
A frithid â darnau, a'r môr heb ddim braw
A lyncodd y dwylaw. Gresynus oedd rhan
Y bachgen a foddodd yn ymyl y lan.

Ar wyneb ton gibog daeth corffyn i dir,—
Ei dad pan el gwelodd ddolefodd yn hir,—
"Cadd long, a chadd fordaith—O! dyma ei ran,
Y bachgen a foddodd yn ymyl y lan."

Sawl bachgen o Gymru, yn fywiog ei fryd,
A gollodd ei enaid wrth ennill y byd?
Llong gafodd, a mordaith, ond dyma ei ran,—
BODDI, O! BODDI YN YMYL Y LAN.

Nodiadau