Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I/Cymru fu, Cymru fydd

Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I

gan Owen Wynne Jones (Glasynys)

golygwyd gan Owen Morgan Edwards

XVII. CYMRU FU, CYMRU FYDD.

"CYMRU fu, Cymru fydd," arwyddair a lonna fy nghalon,
"Cymru fu, Cymru fydd," sy 'n ennyn gwladgarwch serchoglon,
Mae 'm henaid yn dân, o hoffder pur glân
Am greigydd crogedig Eryri;
Mor ddengar i mi yw'r bryniau di-ri
Y naill uwch y llall yn ymgodi.

"Cymru fu, Cymru fydd," medd rhuad y gwynt yn y creigia',
"Cymru fu, Cymru fydd," medd adlef mynyddau Gwyllt Walia;
Hen Gymru fy ngwlad, yr wyt yn ddi-wad,
Yn anwyl gan deulu yr Awen;
Mae hinon dy hedd yn llonni eu gwedd,
Fel blodau dan belydr yr heulwen.

"Cymru fu, Cymru fydd," medd afon yng ngheunant y mynydd,
"Cymru fu, Cymru fydd," bob bore yw cân yr ehedydd
Yn entrych y nen y seinia'n ddi-sen,
A'i edyn mae'n dala ei delyn;
Arllwysa 'n ddidawl ogoniant a mawl
Gan wahawdd yr adar i'w ddilyn.

"Cymru fu, Cymru fydd," medd tonnau y môr wrth ymrowlio,
"Cymru fu, Cymru fydd," o'r goedlan y bronfraith wnai eilio,

O ganol y dail y cantor di—ail
Dywalltai ryw ddylif o foliant,
Uwch Cymru fy ngwlad, lle bwthyn fy nhad,
Perodlai ei ganig heb seibiant.

"Cymru fu, Cymru fydd," medd cyd-gôr asgellog y goedwig,
"Cymru fu, Cymru fydd," medd cydgan eu hawdl nodedig;
Organau y coed, yn ddistaw na foed
Eich mwynlais, ond eiliwch yn llawen;
I Gymru fy ngwlad, lle bwthyn fy nhad,
Per bynciwch heb daw, medd fy awen.

"Cymru fu, Cymru fydd," oedd carol blygeiniol y brongoch,
"Cymru fu, Cymru fydd," oedd lleisiant y frân yn uchel—groch;
Y gigfran yn hyf a grawciai yn gryf
Nes adlef ei llais yn y creigydd,—
"Gwyllt Walia, y wlad na choncrodd un gad,
Boed iti barhad yn dragywydd."

"Cymru fu, Cymru fydd," oedd gweddi yr henwr crymedig,
"Cymru fu, Cymru fydd," medd plant y cartrefi unedig;
'Roedd pawb yn un fryd am gadw ynghyd
Ogoniant cyntefig y Brython,
A rhoddant yn rhwydd eu gweddi mewn llwydd
Fod iddynt barhau yn gysurlon.

"Cymru fu, Cymru fydd,"medd beirddion coethedig gwyllt Walia,
"Cymru fu, Cymru fydd," medd noddwyr llenyddiaeth hen Gambria;
"Hen Gymru a fu am oesoedd yn gu"
Fo ymffrost pob Cymro gwladgarol,
"A Chymru a fydd" a ddylai 'n ddi-ludd
Fod testyn ein gweddi wastadol.

Nodiadau