Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I/Y Gog a Gwen

Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I

gan Owen Wynne Jones (Glasynys)

golygwyd gan Owen Morgan Edwards

Y GOG A GWEN.

Y WIG las a ogleisia—y gwcw
Ag acen ysmala;
Yn unodl hon cawn anadl ha,
Nod gywir, marwnad gaua.

MESUR,— Y Gwenith Gwyn.

Y gwcw lwydlas dery gerdd
Yng nghoedwig werdd y faenol;
Ei hunodl ydyw anadl ha,
Mae'r eira wedi meiriol;
"Cw-cw, cw-cw," awelon mwyn
Sy'n llawn o swyn hudolus;
Mae'r briall glân a'r meillion blith,
Dan berlog wlith yn felus.

Yn iach, yn iach i'r gauaf oer,
Mae gwên y lloer yn gwynnu;
Yn iach i'r golwg noethlwm hyll,
Mae'r closydd cyll yn glasu;
"Cw-cw, cw-cw,"—mae'r irion ddail
A'r gwiail yn blaendarddu;

A gwên ar wyneb glân y glyn,
Mae bro a bryn yn tyfu.

Yr wynos draw ar lawer dôl,
Sy'n chwareu'n ol eu harfer;
A'r côr asgellog, bluog blaid,
Yn canu'n haid ddibryder;
"Cw-cw, cw-cw," yw cân y gôg,
Dau nodyn llôg sydd ganddi;
Ond eto mae ei hundon fwyn
Yn llonni ciliau'r llwyni.

Er maint yw nerth ei hud a'i swyn,
Mae gennyf gwyn i'w herbyn,—
Ni châr ei chywion,— lladd ei gwas,
Galanas gwaethaf gelyn;
Pereiddiach fyrdd yw nwyfus waith
Y bronfraith mwyn ar bren-frig;
Yn pyncio pur osperol gân,—
Yn hidlo diddan odlig.

Mae llawer bun trwy rin ei llais,
A dyfais ar ei gwefus,
Yn denu llu o dan ei llaw
I boen a braw gwylofus;
Telori fel angyles bydd,
Yn rhwym hi rydd y galon;
Ac fel y gồg nid yw ei serch,
Ond swp o erch ragrithion.

Ond gwn am un, ei llun a'i lliw
A wedda friw y ddwyfron;
Y ddistaw, feinlais, dawel ferch,
Angorfa serch fy nghalon;
Nid côg yw hon,—fe gân y nos,
Fel eos ni fyn dewi,
Neu linos lân mewn glas-frig lwyn,
Didonna swyn dadeni.

Mae gwedd fy Ngwen fel brithwyn ros,
Neu effros mân yn nyffryn;
Yn gyfliw pob rhagorion gardd,
Cyfunlliw'r hardd a'r dillyn;
Nid côg yw hon, mae'n bur ei bron,
Yn dirion ei mwynderau,
Ac nes dêl hyd yr oes i ben
Yr un bydd Gwen a minnau.

Nodiadau