Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II/Lili'r Dyffryn

Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II

gan Owen Wynne Jones (Glasynys)

golygwyd gan Owen Morgan Edwards

LILI'R DYFFRYN.

"Neu desint epulis rosæ
Neu vivax apium, neu breve lilium.”
Hor. Lib. i. Carm. 36.

PAN oedd emrynt aur y dwyrain
Yn agoryd yn dra mirain,
A morwynion glân y wawrddydd
Yn ymddangos yn ysblenydd,

Y cysgodion araf-gilient,
Rhag yr haul hwy oll ymguddient;
Anian dlos, o'i chwsg ddeffroai,
Yn ei chwrlid tarth ymguddiai.

Sisial, sisial, wnae'r awelon
Gyda'r dail, a'r brigau meinion;
Yr afonig fach furmurai,
Pan i'r môr yn araf nesai.

Y pryd hyn y gwenai 'n dirion
Lili wen, o dan ei choron,
Ymddigrifai gyda'r awel,
'Rhon a siglai iddi 'n dawel.

Yn ei gwedd yr ydoedd arwydd
Teilwng odd ei diniweidrwydd;
Gwrth-ddywedai ar fyr eiriau,
Nad oes blodyn heb ei bigau.

Golwg dyner lili'r dyffryn,
Dynnai sylw tri o fechgyn;
A phob un o'r tri a ddysgodd
Wers oddiwrth yr hyn a welodd.

Meddai Idwal, yn fwyneiddlon,—
Dyma adlun o fy nghalon;
Fel y lili yn ei cheinder
Y dymunwn fod bob amser.

Gwên bob adeg ar fy wyneb,
Ddengys effaith pur tiriondeb;
Dengys hefyd fod tawelwch
Yn melysu cwpan tristwch.

Ah! y lili, ebai Hywel,
Sydd yn chwerthin yn yr awel;
Arlun têg o wir foddlonrwydd,
A chartrefle diniweidrwydd.

Gwên ei gwyneb trwy ei heinioes,
A ddymunwn er pob oerloes;
Pan yn marw gwena'r lili,
A gwasgara ei thirioni.

Fechgyn anwyl, ebai Merfyn,
Gwych yw canmol y blodeyn,
Ond, gwrandewch, peth darfodedig
Ydyw 'r ceinder tra nodedig.

Yn y bore y blagura,
Erbyn hanner dydd hi wywa,—
Cyn y ceunos ni bydd inni
Ddim ond adgof am y lili.

Gwell o lawer ydyw peidio
Edrych arni yn blaguro;
Os na chofiwn am ei gwywder,—
Adlun teilwng 'stad marwolder.

Ond ar hyn dechreuai 'deryn
Ganu marwnad llili 'r dyffryn,-
"Wi, wa, wiw," pa le mae'r lili!
"Wo, wa, wa," pa le ma 'i thlysni?

"Tiw, tw, tw," mae wedi gwywo,
"Ar-ri-ro," oferedd wylo;
Lili lân, y liwlwys lili,
Wywodd er ei holl dirioni!

Nodiadau