Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy/Amser helbulus

Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy

gan Owen Gruffydd, Llanystumdwy

AMSER HELBULUS.

YMA fyd amhur, anwastad ei ystyr,
I'n gosod heb gysur mewn gwewyr yn gaeth;
Gan lid a thylodi ar draws, a phob drysni.
I'm gwasgu tan gyfri tyn gyfraeth."

Dieithrol gyfreithiau gwest, aml gostymau,
Newidio defodau trwy foddau tra faith;
Cydwybod a hunodd, a chariad a oerodd,
Pob rhinwedd a rynnodd ar unwaith.

Anedwydd newidio, ddi-fesur ddyfeisio
Ffordd newydd i'n blino, ysbeilio'n ddi baid,
Mae duloes a dialedd, drist aruthr drwst oeredd,
Yn cyrredd trwy annedd trueiniaid.

Ni a welwn yn waelach bob traffic a drutach,
A'n harian fel sothach neu briddach heb rôl;
O'u herwydd mae soriant, nych oerddig, na cherddant
Fal care bawb mwyniant bob maenol.

Rhoi gormod serch arnyn a ddygodd yn ddygyn
Gasineb ddau cimyn í ganlyn y god;
Pob tyrfa 'n cyd tarfu o ynfydrwydd heb fedru
Na phrynnu na gwerthu heb eu gwrthod.

Mynd fwyfwy drwy aflwydd dan ddyled yn ddilwydd,
Ymgegu mewn gogwydd traws awydd trwy son
Am dduwiau, mor ddifri, y buom i'w hoffi,
Mae rheini i ni y leni'n elynion.

Pob dyn a wrandawen swn aleth y wialen,
Ond aruthr ni ystyrien mo'r diben y daith;

Na phwy a'i hordeiniodd, na'r achos a'i parodd,
Mai pechod a luniodd elyniaeth.

Bu bechod achosion ing alaeth angylion,
Ag Adda deg foddion, oedd dirion hen dad,
A drowd i drueni o'i lawnedd haelioni
Am iddo draw soddi i droseddiad.

Ag byth ymhob oesoedd ar lawer o luoedd.
Tyn ofid tan nefoedd i filoedd a fu;
I'w dwyn o'u dedwyddfyd i fydio mewn adfyd,
A phenyd heb iechyd, am bechu.

Ped faem yn ystyried histori'r Israelied,
Yn wir ni a gaem weled un dynged nad oes
I'n cymell ond camwedd tan dduloes tyn ddialedd,
A phoenedd anhunedd i'n heinioes.

Yr wythfed ar higen o bumed llyfr Moesen
Y gallwn ni ddarllen mor llawen yw'r lles
O garu Duw'n gywir, a'r dialedd a dolur
I'r anwir ymwelir â'u males.

Ymdrechu drwy falchder yn erbyn cyfiawnder
A ddygodd orthrymder a mallder i'n mysg,
Drwy fod yn rhy fydol, a llysu pob llesol
Ysbrydol ddeunyddiol ddawn addysg.

Dibrisio'r efengyl mor embyd er ymbil,
Troi heibio drwy gweryl drigaredd a barn;
Gwirionedd a giliodd, cyfeillach a gollodd,
Digasedd a gododd yn gadarn.

Pob gradd yn gorthrymu ei wannach dan wenu,
Bryd uchel fradychu, traflyneu trwy lid,
Rhyfela'n esgeler nes mynd o'n hesmwythder
Drwy drawster i flinder aflendid.

Gostyngwn dan gystudd gofidus gafodydd,
Na fyddwn anufudd i'n Llywydd, gwellhawn
Drwy lawen fodlonrwydd i wyllys yr Arglwydd,
Fe a'n ceidw rhag aflwydd yn gyflawn.

Os ym yn deisyfu da ddyddiau i'n diddanu,
Gochelwn fucheddu ond hynny mewn twyll,
Ffieiddiwn anwiredd, dilynwn dangnefedd,
A'i rhinwedd ddi'rabedd oreubwyll.

Pe ceisiem drwy urddas ras Duw a'i gymdeithas,
A'r dirion wir deyrnas yn addas i ni,
Pob peth yn ychwaneg o'i radau goreudeg
A gaem ar bob adeg, heb oedi.

Duw, frenin tragwyddol, a'i ysbryd santeiddiol,
A'n gwnel yn gymhwysol i ymorol, Amen,
Am gywaeth tragowydd gwlad nefol yn ufudd
I foli ein Pen Llywydd yn llawen.

1696.

Nodiadau