Gwialen Fedw Fy Mam/Cwyn yr amddifad
| ← Gwialen Fedw Fy Mam | Cwyn yr amddifad gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled) |
→ |
CWYN YR AMDDIFAD.
TON "Trymder."
DAN gangau'r ywen, wylo'r wyf,
Ar feddrod oer;
Fan hyn yn gwywo gan fy nghlwyf,
Wrth oleu'r lloer;
Nid oes im' gysur ar fy hynt, F
el brofais yn yr amser gynt,
Ond ocheneidio gyd a'r gwynt
Raid imi'n awr:
O dan y tyweirch gwlybion hyn
Mae mam a nhad gan angeu'n dyn;
A mi'n amddifad, olwg syn,
Yn llwm ar lawr!
O feddrod llaith, mae ynot ti
Ddedwyddwch f'oes;
Gorchuddiaist fy ngobeithion i,—
Rwy'n teimlo'r loes
Ni chlywaf mwyach lais fy mam
Yn canu'n beraidd a di nam
Na cherydd tad, er gochel cam—
Maent yn y bedd!
Pwy, pwy a'm gwylia, fel gwnaent hwy?
Pwy sych ty nagrau, leddfa 'nghlwy?
Neb! neb! amddifad fyddaf mwy,
A thrist fy ngwedd.
Na sonier mwyach wrthyf fi
Am gyfoeth drud;
Nac am bleserau mawr eu bri
Ar hyd y byd;
Pe cawn i holl drysorau'r wlad,
Dyddanwch daear yn ddi wâd,
Beth ydynt oll, heb fam na thad!
Dim, dim i mi!
Try hiraeth dwys holl bethau'r llawr
Yn ddiwerth hollol imi'n awr !
Unigrwydd sydd yn duo 'ngwawr,
A deffro'm cri.
With gofio'r amser anwyl gynt
Dŵys wylo'r wyf;
Ac ocheneidio ar fy hynt,
Gan faint fy nghlwyf;
Mae ereill o fy amgylch i
Yn meddu cartref heb un cri,
A rhiaint tyner, mawr eu bri,
A chwaer a brawd—
Ond wele fi heb unrhyw le
Yn gartref mwyach dan y ne,'
Na thad na mam, na noddfa gre'—
Yn llwm a thlawd!
Bum inau'n ddedwydd dro yn ol,
Ar aelwyd glyd;
Mewn bwthyn bychan ar y ddôl,
Gwyn oedd ein byd;
O! fel y canai'm mam mor fwyn
Er fy nifyru gyda'i swyn,
A minau'n iach heb unrhyw gwyn,
Yn swn ei cherdd:
Ond darfu cân fy mam i mi,
A'm cartret hoff, pan gollais hi,
Ao ar ei bedd inae'm dagrau'n lli',
Dan ywen werdd!
O! cladder finau yn ei bedd,
Yn medd fy mam:
Caf yma orphwys mwy mewn hedd,
O gyraedd cam;
Yn mrig yr ywen boed y gwynt,
Yn seinio galar gerdd ar hynt
Er côf am rai fu'n ddedwydd gynt,
Yn deulu cun;
Cysgoda dithau, y wen ir,
Y beddrod hwn am amser hir—
Hyn ydyw fy nymuniad gwir,
Amddifad un!
Argraffwyd gan H. Hmnphreÿs, Caernarfon.
Nodiadau
[golygu]Bu farw awdur y gwaith hwn cyn 1 Ionawr, 1925, ac mae felly yn y parth cyhoeddus ledled y byd gan fod yr awdur wedi marw ers dros 100 mlynedd.