Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1/Cemmaes Road
| ← Sammah | Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 gan Thomas Rees a John Thomas, Lerpwl |
Carno → |
CEMMAES ROAD.
Dechreuwyd pregethu yn achlysurol yn nhy John Jones, Ty'nrhos, Darowen, tua'r flwyddyn 1816, neu yn fuan wedi hyny, gan Mr. Hughes, Dinas. Yn mhen amser, symudodd John Jones i Allt Tafolog, yn agos i Bethsaida, a chododd Richard Owens, Cefncoch, gapel bychan ar ei dyddyn yn y flwyddyn 1827, a galwyd ef Nebo; ac y mae ychydig enwau wedi bod yma er hyny. Gofalodd Mr. Morgan, Sammah, am y lle fel mam yn gofalu am blentyn gwan, am fwy na deugain mlynedd. Wedi agoriad y ffordd haiarn, a gweled fod nifer o dai yn cael eu codi lle y mae station Cemmaes Road, a bod y lle yn debyg o ddyfod yn bentref, penderfynwyd ail godi Nebo yno, am fod lle yr hen gapel yn hollol anghyfleus. Čymerwyd Mr. Morgan yn glaf tuag adeg cychwyniad adeiladiad y capel newydd, a dywedodd wrth gyfaill-"Yr wyf fi yn rhy wael i gymeryd gofal dygiad y gwaith yn mlaen, cymerwch chwi hwnw; a pha un bynag ai byw ai marw a fyddaf fi, bydd yma 50p. at draul y capel newydd." Rhoddodd hyny fywyd newydd yn y cyfeillion, ac ymroisant i weithio a'u holl egni. Gweithiodd llawer yn ardderchog mewn cyfranu a chasglu, ond rhagorodd un wraig arnynt oll. Agorwyd y capel newydd Mehefin 28ain a'r 29ain, 1870, ac yr oedd ei holl ddyled wedi ei thalu ddydd ei agoriad. Gweinyddwyd ar yr achlysur gan Meistri E. Hughes, Penmain; J. Owen, Llangefni; J. R. Roberts, Aberhosan; J. Jones, ac S. Edwards, Machynlleth; I. Thomas, Towyn; J. C. Williams, Corris; ac E. Williams, Dinas. Mae y lle yn parhau fel o'r dechreuad dan yr un weinidogaeth a Sammah. Codwyd yma ddyn ieuange o'r enw James Jones i bregethu; bu yn Athrofa y Bala, ac y mae yn awr yn Mhrifysgol Glasgow.