Hanes Gwareiddiad/Am Lyfrau
| ← Amseryddiaeth | Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards |
→ |
ATODIAD II.
AM LYFRAU
A. i. Y llyfr gorau heb fod yn un maith ar yr holl faes yw The Living Past (F. S. Marvin). Ceir manylion yr hanes yn llawnach mewn dau lyfr mwy a gyhoeddwyd y llynedd—The Conquest of Civilization (J. H. Breasted) a The Ordeal of Civilization (J. H. Robinson). Bu'r llyfrau hyn wrth fy mhenelin o hyd—y cyntaf oherwydd ei amlinelliad meistrolgar a'i awgrym— iadau gwerthfawr, a'r ddau arall oherwydd eu hadroddiad llawn a diddorol o gwrs yr hanes. Llyfr haws a byrrach nag un Marvin yw A Brief History of Civilization (J. S. Hoyland), a chwanega'r darluniau ynddo at ei werth.
ii. Y gyfres orau am lawlyfrau ar adrannau neilltuol o'r maes yw'r Home University Library. Enwir nifer ohonynt isod.
iii. Ni ddylid esgeuluso'r Beibl a hen glasuron llên y gwahanol genhedloedd, na llyfrau diweddar fel An Outline of History (H. G. Wells), A History of Mankind (H. van Loon) a'r Outline of Christianity (A. S. Peake and R. G. Parsons). Yng nghyfres yr Everyman's Library ceir cyfieithiadau hwylus o glasuron Groeg a Rhufain.
B. Gellir nodi'r llyfrau canlynol fel rhai defnyddiol iawn ar bynciau gwahanol benodau'r llyfr hwn.
PENNOD I.
A. M. Conklin, The Direction of Human Evolution;
D. Miall Edwards, Crist a Gwareiddiad, pen. i—ii;
E. Huntingdon, The Character of Races;
T. H. Huxley, Man's Place in Nature.
PENNOD II.
M. C. Burkitt, Our Forerunners;
G. K. Chesterton, The Everlasting Man;
H. J. Fleure (golygydd), Gyda'r Wawr;
G. Hartwell Jones, The Dawn of European Civilization;
R. Mortimer Wheeler, Pre—Historic and Roman Wales.
PENNOD III.
J. H. Breasted, The Conquest of Civilization, pen. ii—vii;
C. F. Kent, The Historical Bible, cyfrol I;
Geiriadur Beiblaidd yr erthyglau ar
Yr Aifft (D. Cunllo Davies)
a Babilonia (T. Witton Davies);
J. L. Myers, The Dawn of History;
W. J. Perry, The Growth of Civilization.
PENNOD IV.
Gwili, Llin ar Lin;
C. F. Kent, A History of the Hebrew People;
C. G. Montefiore, The Old Testament and After;
A. Nairne, The Faith of the Old Testament;
A. S. Peake (golygydd), The People and the Book;
D. Francis Roberts, Hanes yr Hebreaid.
PENNOD V.
J. B. Bury, A History of Greece;
S. H. Butcher,
Some Aspects of the Greek Genius;
R. W. Livingstone (golygydd), The Legacy of Greece;
Gilbert Murray, Euripides and his age;
R. Llugwy Owen, Hanes Athroniaeth y Groegiaid.
PENNOD VI.
C. Bailey (golygydd), The Legacy of Rome;
J. B. Bury, The Students' Roman Empire;
W. Warde
Fowler, The City State of the Greeks and Romans;
E. G. Hardy, Studies in Roman History;
J. Owen Jones, O Lygad y Ffynnon.
PENNOD VII. S. Angus, The Environment of Early Christianity;
J. V. Bartlet and A. J. Carlyle, Christianity in History;
D. Emrys Evans, Amserau'r Testament Newydd;
P. Gardner, The Growth of Christianity;
Geiriadur Beiblaidd—yr erthyglau ar Iesu Grist (David Williams),
ac ar Paul (J. Morgan Jones).
PENNOD VIII.
C. G. Crump and E. F. Jacob (golygyddion), The Legacy of the Middle Ages;
H. W. C. Davis, Mediaeval Europe;
G. Bernard Shaw, St. Joan;
T. F. Tout, The Empire and the Papacy;
D. D. Williams, Addysg Cymru yn y Canol Oesoedd;
W. Llywelyn Williams (golygydd), The Itinerary and Description of Wales
by Giraldus Cambrensis.
PENNOD IX.
O. M. Edwards, Tro yn yr Eidal;
W. J. Gruffydd, Llenyddiaeth Cymru 1540—1660;
T. M. Lindsay, The Protestant Reformation;
Martin Luther, Traethodau'r Diwygiad (cyfieithiad J. Morgan Jones);
Walter Pater, The Renaissance;
Edith Sichel, The Renaissance.
PENNOD X.
J. B. Bury, A History of the Freedom of Thought;
Rene Descartes, Traethawd ar Drefn Wyddonol (cyfieithiad D. Miall Edwards);
J. Needham, Science, Religion and Reality;
Gwilym Owen, Curr y Llen;
J. A. Thomson, Introduction to Science;
A. N. Whitehead, Science and the Modern World.
PENNOD XI.
T. Carlyle, The French Revolution;
J. H. Clapham, An Economic History of Modern Britain, cyfrol I;
Gweithiau Jac Glanygors;
D. H. Macgregor, The Evolution of Industry;
R. B. Mowat, Europe and the Modern World.
PENNOD XII.
Ernest Barker, National Character;
B. Bosanquet, The Civilization of Christendom;
W. R. Inge, Outspoken Essays, cyfrol II
(The Dilemma of Civilization a Progress);
Justin McCarthy, A Short History of our own Times;
Oliver Lodge, Science and Human Progress.
Gwelir oddiwrth y rhestrau uchod gymaint yw'r angen am lyfrau Cymraeg ar bynciau'r llyfr hwn. Y mae'n llenyddiaeth, yn ôl un awdurdod yr ymgynghorais ag ef, yn "warthus o wallus yn y meysydd yma."