Hanes Gwareiddiad/Cynnwys

Hanes Gwareiddiad

gan Gwilym Arthur Edwards

CYNNWYS

I. RHAGARWEINIOL
Gwareiddiad a'i nodau—Ffurfiau a thymhorau gwareiddiad
Cyfraniadau gwahanol wledydd—Gwareiddiad Ewrop a'r Gorllewin.

II. CYN GWAWR HANES
Cyfnod Hanes a'r un maith o'i flaen-Lle a phryd yr ymddangosodd
dyn gyntaf—Yr Oesoedd cynhanesyddol—Oesoedd yr Hen Gerrig a'r
Cerrig Newydd—Oesoedd y Meteloedd—Dechrau gwareiddio: iaith,
offer a chelfi, cymdeithas, crefydd.

III. GOSOD SYLFEINI
Amodau ffafriol i wareiddiad cynnar—Hen deyrnasoedd yr Aifft a
Babilonia—Cwrs eu hanes—Datblygu masnach a llywodraeth, celfau
a chrefftau—Ysgrifennu—Gwyddoniaeth a syniadau crefyddol.

IV. PLANT YR ADDEWID
Gwareiddiad a Chrefydd—Cyfraniad Israel—Canan a'i phobl—
Gwaith Moses—Brwydr dau wareiddiad—Y proffwydi—Yr Hen Destament.

V. GOGONIANT GROEG
Cenhedloedd bychain a gwareiddiad—Cartref cyntaf gwareiddiad yn
Ewrop—Amryw ddoniau'r Groegwr a dyled y byd iddo—Llên,
gwyddoniaeth, athroniaeth, celfau cain, gwleidyddiaeth—
Trosglwyddo'r etifeddiaeth.

VI. MAWREDD RHUFAIN
Dawn ymarferol a gallu'r Rhufeiniwr nodau Hanes Rhufain:
y brenhinoedd y werin-lywodraeth a'r ymerodraeth—Llywodraethu'r
gwledydd a rhoi deddf i'r byd—Paham y syrthiodd Rhufain.

VII. CYFLAWNDER YR AMSER
Cristnogaeth a gwareiddiad—Yr hen a'r newydd mewn Cristnogaeth—
Cyfraniadau tair cenedl—Rhufain a'r grefydd newydd—Yr Eglwys yn
olynydd yr ymerodraeth—Dylanwad Rhufain arni—Nodau gwareiddiad Cristnogol.

VIII. Y CANOL OESOEDD
Yr oesoedd tywyll a'r canrifoedd dilynol—Dyfodiad y barbariaid a
gwawr cenedlaetholdeb—Amryw genhedloedd ond un grefydd—
Ffiwdaliaeth—Y Babaeth Mynachaeth Y Croesgadau—
Yr Eglwysi Gothig—Dante.

IX. DADENI A DIWYGIO
Rhwng cyfnodau—Dirywiad y Babaeth a thyfiant cenedlaetholdeb.
Y Dadeni: ailddarganfod yr hen fyd a darganfod gwledydd newydd—
Yr Eidal yn arwain—Achosion y Diwygiad a'r ddwy ffurf arno—
Colli ac ennill.

X. GWYDDONIAETH A BEIRNIADAETH
Gwawr y cyfnod diweddar a'i nodweddion—Cynnydd a datblygiad
Gwyddoniaeth—Rhai enwogion—Effeithiau pwysig y mudiad ar
feddwl a bywyd dyn—Beirniadaeth yr athronwyr a'r
ysgrifenwyr cymdeithasol—Beirniadaeth Feiblaidd.

XI. CHWYLDROAD A CHYFNEWID
Dau chwyldroad—Prydain yn gartref y cyntaf a Ffrainc yr ail—Dyfeisiau,
ffactrioedd, gweithfeydd, rheilffyrdd—Cyfoeth a thlodi, meistri a
gweithwyr—Achosion y chwyldroad Ffrengig —Cwrs ei hanes—Napoleon—
Ewrop wedi'r chwyldroad.

XII. BETH SYDD YMLAEN?
Y bedwaredd ganrif ar bymtheg a'r datblygu ynddi—Cenedlaetholdeb,
llywodraeth, rhyfel, heddwch Gwareiddiad a chynnydd—
Amodau gwir wareiddiad.

XIII. ATODIADAU
(a) Amseryddiaeth
(b) Am Lyfrau

Nodiadau