Neidio i'r cynnwys

Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi

Oddi ar Wicidestun
Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi

gan Anhysbys

Carmarthen Murder. The Execution

Llofruddiaeth Caerfyrddin
Thomas yn cael ei Grogi.

Cymerodd yr olygfa olaf yn y stori waedlyd uchod le yn Ngharchar Caerfyrddin am wyth o'r gloch boreu dydd Mawrth, Chwefror 13, 1894. Wedi y prawf, ceisiwyd atal y ddedfryd drwy apelio at yr Ysgrifenydd Cartrefol, (ond yn ofer; ac felly cariwyd allan pob parotoad er cyflawniad y gyfraith. Ymddangosodd y carcharor yn hollol ddigyffro, a gwynebodd ei ddiwedd heb yr ymddangosiad lleiaf. Nid oedd neb yn bresenol ar yr achlysur ond y swyddogion.

Tra y codai haul y boreu,
Adar bach a byncient gân,
Prydferth oedd holl weithiau natur,
Pawb yn moli, mawr a mân;
Ond yn nywyll cell y carchar
Mae rhyw ddyn mewn trybliog hun,
Tra breuddwydion erch ac hagr
Rhedant trwy ei feddwl blin.


Dyma'r swyddog yn ei gyffro,
"Cwyd yn awr, mae'th awr ar ben,
Ti gei gysgu hyd y mynot
Yn y bedd, dan gwg a sên."
Wedi gwisgo, dyma'r person
Yn dwyn iddo gair y Nef,
Tra'r carcharor yn ei wrando
Heb un teimlad ar ei wedd.

Buan aeth mynudau heibio,
Dyma'r crogwr yn dod mewn,
Tra mae cloch hen eglwys Pedr
Yn rhoi maes galarus swn.
Llywydd y carchardy hefyd,
Doctors a siryddion mawr,
Ymgasglasant i gael gweled
Cledd dialedd'n syrthio i lawr.

Maent yn symud 'nawr i'r grogbren,
Thomas dan ei rwymau'n dýn,
Tra'r offeiriad yn dwys adrodd
Geiriau cysur i'r dya blin;
Cnul y gloch sy'n llanw ei glustiau,
Pwy all ddweyd ei deimlad ef,
Pan yn sefyll cyn gwynebu
Iawn digofaint mawr y Nef?

Dros ei wyneb tynwyd capyn,
Neidiodd Billington naill law,
Ac yn sydyn hyrddiwyd Thomas
I grafangau brenin braw;
Bu y cwbl drosodd 'n union,
Codwyd baner du i lan,
Ac am awr bu'r corff yn hongian
Tra swyddogion yn gwylio'r fan.

Bellach, mae y cwbl drosodd,
Yn ein cof bydd hyn yn byw,
Ac fe fydd yn rhybudd i ni
Byth i gerdded llwybrau Duw.
Bechgyn ieuaine Gwlad y Bryniau,
Gwyliwch rhag temtasiwn ffol,
Neu daw Satan â'i rith-wenau
I'ch cofleidio yn ei gôl.


Nodiadau

[golygu]

Bu farw awdur y gwaith hwn cyn 1 Ionawr, 1926, ac mae felly yn y parth cyhoeddus ledled y byd gan fod yr awdur wedi marw ers dros 100 mlynedd.