Straeon Gwerin Affrica/Y llwynog a'r hwyaden
| ← Y bwyd newydd | Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar |
Kobe a'r tabwrdd → |
STORI VI
Y LLWYNOG A'R HWYADEN
UN diwrnod daeth llwynog at lan llyn mawr i yfed dŵr. Yr oedd arno gymaint o eisiau diod fel y meddyliai y byddai yn berffaith hapus a bodlon pe gallai dorri ei syched. Ond wedi yfed y dŵr daeth chwant bwyd arno; ac wrth syllu â'i lygaid craff gwelodd hwyaden braf yn nofi'n hamddenol ar wyneb y dŵr. Nid oedd gan y llwynog ryw feddwl uchel iawn o hwyaid dŵr, er y gwyddai'n iawn eu bod yn dda i'w bwyta.
Y gwirionedd yw, ni theimlai'r llwynog ei hun yn berffaith gartrefol yn y dŵr.
Gallai nofio, y mae'n wir, fel y medr pob anifail wneuthur, ond ni allai ddangos ei gyfrwysdra yn y dŵr fel y gallai ar y tir. Modd bynnag yr oedd cymaint o eisiau bwyd arno y tro hwn fel y teimlai fod yn rhaid mentro; a dechreuodd gynllunio.
.jpg)
Yn ei ymyl yr oedd darn cul o dir yn ymestyn ychydig lathenni i'r dŵr, nid tir mohono chwaith, ond llaid. Gwthiodd y cnaf cyfrwys ei ffordd yn hwn mor bell ag y gallai a chymerodd arno fod mewn perigl. Galwodd ar yr hwyaden i'w helpu a meddai: "O Meistres Hwyaden, dewch i'm helpu!
"'Rwyf wedi glynu yn y llaid, ac ni allaf symud!" Nofiai'r hwyaden falch heb wneuthur unrhyw sylw o'r llwynog. Yna dechreuodd y llwynog wenieithio iddi a dywedyd: "Gwyddoch Meistres Hwyaden fel yr wyf bob amser yn edmygu eich adenydd tlws: y maent mor gryf a phrydferth. Sylwais arnoch yn hedfan dros y llyn, ac ni welais aderyn tlysach erioed—a'r modd urddasol y disgynasoch ar y dŵr oedd y peth tecaf a welais i erioed."
"A! yr hen walch!" ebe'r hwyaden: "Mi hoffet ti fy mwyta, 'rwyn gweled: dydd da."
"Sut y gellwch feddwl y fath beth Meistres Hwyaden, a minnau yn edmygwr o honoch ar hyd f'oes? Dewch yn nes i helpu creadur tlawd mewn gwir berigl: un na all ei achub ei hun, llawer llai gwneuthur niwed i un y mae yn ei hoffi mor fawr."
"Er hynny, frawd, y mae arnaf dy ofn " ebe'r hwyaden; "ond os wyt am ddyfod yn rhydd o'r llaid, gwna fel hyn," a lledodd ei hadenydd gan eu hysgwyd ar y dŵr.
"Ol unwaith eto" meddai'r llwynog cyfrwys, "y mae mor dlws." Ac yr oedd yr hwyaden mor falch o'i hadenydd, ac mor barod i'w dangos ei hun fel yr anghofiodd gyfrwysdra'r llwynog. Tra'r oedd hi'n brysur yn dangos ei phranciau ar y dŵr symudodd y llwynog yn nesnes ati ac fel yr ysgydwai ei hadenydd heb edrych o'i chwmpas cydiodd y llwynog ynddi. A dyna ddiwedd yr hwyaden.