Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Am dro i Fadagascar.djvu/55

Oddi ar Wicidestun
Gwirwyd y dudalen hon

Un diwrnod, yr oedd yn un ar bymtheg oed ar y pryd, daeth gwahoddiad iddo i ymweld â chefnder iddo oedd yn byw ychydig o bellter i ffwrdd. Ni welsant ei gilydd ers amser maith ac yr oedd yn falch o'r gwahoddiad.

Cyrhaeddodd Jao yn ddiogel i'r pentref a gwelodd ar ei union fod ei gefnder gryn dipyn yn wahanol i'r hyn arferai fod. Yr oedd ei wisg yn llawer glanach a'i gartref yn fwy trefnus, ac nid oedd yr un eilun i'w weled yn y tŷ. Yr oedd hefyd yn fwy caredig ei ffordd.

Drannoeth, gan mai dydd Sul ydoedd, gwahoddodd ei gefnder ef i fyned gydag ef i'r capel bach oedd ar ochr y bryn y tu draw i'r dyffryn—y capel nad oedd ef ond newydd ddechrau ei fynychu. Cyn hynny yr oedd yntau hefyd yn bagan.

Ac aethant ill dau. A'r bore hwnnw clywodd Jao am y tro cyntaf erioed ddyn du ei groen fel ei hunan yn pregethu a mawr oedd ei syndod wrth wrando arno ac yn enwedig wrth wrando ar y canu!

"Dyna ddyn dysgedig, doeth, oedd hwnna. 'Ble cafodd o'r fath wybodaeth?" gofynodd i'w gefnder ar ei ffordd adref.

"Yn y dref fawr," oedd ei ateb.

Ni cyfeiriwyd mwy at y peth ond yn awr ac yn y man dychwelai i feddwl Jao, ac fe ddeuai ateb ei gefnder yn ôl hefyd... Yn y dref fawr."

Dychwelodd i'w gartref ond rywfodd neu'i gilydd yr oedd aflonyddwch wedi cydio ynddo ac ni theimlai mwyach yn gartrefol, yn enwedig pan dalai ei rieni y sylw arferol i'w heilunod. Er hynny, gofalai beidio â gwneud dim a ddirmygai yr hyn a wnaent a'i digio drwy hynny.

"Yn y dref fawr; yn y dref fawr ". . . Parhau i ddod yn ôl a wnai'r ateb. O'r diwedd, heb yn wybod i neb, aeth i ffwrdd i gyfeiriad y dref honno.

Clywsai fod pobl pan yn mynd i'r dref fawr yn gyntaf i gyd yn mynd i'r orsaf, ond nid oedd ef erioed wedi bod mewn lle o'r fath ac mor bell o'i gartref. Ar ôl llawer o holi ar y ffordd cyrhaeddodd yno ac eisteddodd ar un o'r seddau. Yr oedd ei anwybodaeth o bethau yn gymaint fel y credai ond iddo eistedd felly y deuai'r trên a'i gyrchu ymaith, hynny yw, y byddai'r trên yn ei ddal ef ac nid ef yn dal y trên!