PENNOD X
CWLWM Y CYTHRAUL
YR oedd hi'n tynnu at chwarter i ddeg, pan gofiodd Ifans ei fod i fynd i weld Parri erbyn deg. "Mae hi yn rhy hwyr i fynd 'rwan," meddai, gan estyn potel o wisgi o'r cwpwrdd, "mi af ben bore yfory. Oes gan y ddynes yma dipyn o bres tybed? Beth ddywaid hi pan ddaw'r crash?" Ar hynny sylwodd Ifans fod y ci yn anesmwyth, â'i glustiau i fyny fel petai'n clywed rhywbeth.
"Gorwedd Gel! 'does yna
"Gel! 'does yna ddim byd," meddai Ifans dan dywallt rhagor o wisgi o'r botel, a gwrando i fod yn sicr fod Mrs. Huws yn ddiogel, ond pan oedd Ifans yn codi'r gwydryn at ei wefus, neidiodd y ci i fyny gyda chyfarthiad sydyn, nes peri i Ifans yntau neidio, a cholli peth o'r wisgi. Aethai'r ci at y ffenestr, dan chwyrnu a chyfarth yn ffyrnig, a rhwng ei gyfarthiadau, clybu Ifans guro eglur ar y ffenestr, a phan gododd y llen, gwelai Roberts Tŷ'nymaes yn gwneud arwydd arno i fyned ac agor y drws. Tawelodd Ifans y ci gorau y medrai, dan fyned tua'r drws, gan ofyn iddo'i hun, "Beth sydd ar y sarff yma eisiau tybed?" Prin yr oedd wedi agor y drws, nad oedd Roberts wedi camu i mewn heibio iddo yn hyf.
"Rhaid i chi faddau i mi am alw yr adeg yma o'r nos, Ifans," meddai, "ond mi fuaswn i'n lecio cael."
"Ust! Ust!" meddai Ifans, gan roi ei law ar ei fraich, oblegid yr oedd drws llofft Mrs. Huws newydd agor.
"O diar, beth ydyw'r mater?" gofynnodd yr howscipar o ben y grisiau.
"Dim byd, Mrs. Huws," meddai Ifans, "dim byd ond bod Roberts Tŷ'nymaes eisiau fy ngweld i am funud."
Cerddodd Roberts ymlaen yn hamddenol tua'r lle tân,
