"Bywyd ysbrydol newydd oeddwn i'n feddwl. Fe ddyle'r Wyl yma'n codi ni fel gwlad nes dadfachu'n hunain oddiwrth bethau'r ddaear, a chael gafael ar y bywyd sydd fywyd yn wir. Mae'n od ein bod ni'n ymglymu cymaint am bethau sydd a chyn lleied o werth ac o barhad ynddyn nw, ac mor ddall i bethau mawr y byd ysbrydol,—y golud na dderfydd."
"Ie, ie, i chi'n eitha reit, i chi'n eitha reit," ebe Tomos Bŵen, gan symud yn anesmwyth ar ei gadair.
"Ma pobol wedi mynd mor faterol. Y fferm a'r fusnes yw'r pethe pwysig,—"
"Ie, ie, wrth gwrs," ebe Tomos Bŵen yn rhy frysiog. "Ma pobol yn methu sylweddoli y fath bethau bach a dibwys yw'r rhai hyn mewn gwirionedd," ychwanegai'r gweinidog.
"Fe glwes Jôns y Bont yn gweid rhwbeth tebig i hinna rwbrid ar i bregeth yng nghapel Blâncwm. Capel Methodist odd e, mae'n wir, a Methotsin wedd inte. Ond fachgen, wedd e'n i gweid i, ag yn gweiddi, te! Nosweth o haf wedd i, a we'r drwse ar gored. We nw'n gweid bod nw'n i glwed e'n amlwg reit o ben icha'r Rhosgoch."
Ochneidiodd y gweinidog a throdd ei olygon o gylch yr ystafell am ennyd fel pe'n chwilio am bwnc newydd.
"Faint sy er pan rych chi'n byw yma, Tomos Bŵen."
"Be si nawr? Igen mline i gwlhangel nesa, gwlei.' Rwy wedi bwriadu dod i fyny yma lawer gwaith i weld y tŷ a'r lle. Fe fu mam yn forwyn yma am flynyddau."
"E'ch mam?" ebe Tomos Bŵen yn gyffrous, gan hanner godi o'i gadair.
"Do siwr," ebe'r gweinidog yn dawel. "Catrin Lewis oedd hi. Oddiyma yr aeth hi i briodi. Sion Bŵen, onide, oedd y meistr bryd hwnnw?"
"Ie, ie. Cender i fi wedd e," ebe Thomas Bŵen, gan ddal ei ên yn dyn yn ei law, a chraffu ar y gweinidog.
"Fe glywsoch, yn ddiau, pan fu'r lle yma ar dân, i ferch Sion Bŵen fod bron llosgi i farwolaeth. Fy mam a'i hachubodd hi o ryw ystafell ar y llofft. Leicswn i weld yr ystafell honno unwaith, Tomos Bŵen," ebe'r gweinidog gyda golwg hanner-ofnus.
Wel,-hy,-ma'r ti wedi i ail-fildo, ne wedi i adnewiddi
