Tudalen:Caneuon Mynyddog.djvu/50

Gorphwysfa'r nos, mor felus yw
I lawer bachgen gwyn,
Ond Sambo, druan, ddu ei liw,
Sy'n methu profi hyn;
Mae tingc y gadwen rydlyd, gref,
A phoen ei gefn dolurus,
Yn ddau gydymaith iddo ef
Ar hyd ei oes druenus.

Mor hyfryd ydyw'r borau cu
I'r bachgen gwyn sy'n rhydd,
Ond cenad gwae i'r caethwas du
Yw'r ceiliog gyda'r dydd;
Mae'r wawr yn gwasgar cysur pur
Trwy'r cread maith o'i chwmpas,
Tra mae'n pentyru cur ar gur
Yn mywyd blin y caethwas.

Ysgydwa'r awel frig y twyn,
A dawnsia'r ddeilen fach,
A miloedd o alawon mwyn
Gofleidia'r borau iach;
Yr afon dreigla nɔs a dydd
I'r môr, heb ddim i'w lluddias,-
Mae'r greadigaeth oll yn rhydd
Oddieithr Sambo'r caethwas.

Ryw noson wedi llafur maith
Eisteddai Sambo'n brudd,
Dan furmur ei doredig iaith
A'r deigryn ar ei rudd:—
"Mae Massa'n elyn pur i mi,
Er cymaint'rwy'n ei weithio,
'Does neb trwy'r ddaear wrendy gri
Ochenaid glwyfus Sambo.