Tudalen:Caneuon Mynyddog.djvu/97

Fan acw mae mintai yn cychwyn i'r wlad
I yfed awelon y moelydd,
Yn ysgafn eu calon y sugnant fwynhad
Yn nifyr gymdeithas eu gilydd;
Gadawant y dref a'i thrafferthion yn awr,
Rho'nt heibio bob gofal masnachol,
A rhed eu meddyliau'n gyflymach na'r wawr,
I benau'r mynyddau iachusol.

Yn ymyl, mae mam yn ymaflyd yn llaw
Ei bachgen ymunodd â'r fyddin,
Rhaid myn'd, dyna'r swyddog yn galw'n ddi daw
Rhaid myn'd tuag India'r Gorllewin;
Ac O! fel mae cariad, a hiraeth, ac ofn,
O lygaid y fam yn ymsaethu,
Mae 'i thafod yn fud, ac ochenaid ddofn, ddofn
I wyneb ei mab mae'n anadlu.

Fan acw mae rhian brydweddol a hardd
Yn pwyso ar fraich ei hanwylyd,
Mae'n ysgafn ei bron a hapusrwydd a chwardd
Trwy'r wên sydd yn toi ei hwynebpryd;
Rhoi awgrym o'i hanes y mae'r faneg wen
Sy'n cuddio y fodrwy aur newydd,
Fel hyn y cychwyna Llewelyn a Gwen
I'w taith briodasol yn ddedwydd.

Yn ymyl y pâr priodasol mae dyn
Yn llamu i'r cerbyd yn frysiog,
Ond ar yr amrantiad mae'n teimlo ei hun
Dan law awdurdodol y swyddog;
Mae grym ei euogrwydd yn ysgwyd ei fron,
A'i galon yn suddo'n ei fynwes,
A'r gwaed yn ymdaflu yn dòn ar ol tòn
I'w wyneb i adrodd ei hanes.