Tudalen:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu/100

Dewisaf clod i dywysog o ddyn oedd ei enwi'n llofrudd,
Gorau oedd dreisiwr gwerin, a glew a'r a ddygai wlad;
Mabon, hen athro fy mebyd, hynny im unwaith a draethit,
Mynnwn nad gwir mohono, gwn erbyn heno mai gwir;
Onid, och! onid oes yno well tir ym mhellterau'r moroedd,
Mabon! na roddit im obaith, fel yn y dyddiau a fu!"

Mwyn oedd golygon y Mynach, a'i lais oedd felysed, yntau,
Araf ydoedd ei eiriau, a hud yn eu canlyn hwy,
Pêr a dilestair leferydd yr enaid ar hiniog rhyddid,—
"Oes," medd ef," mae ynysoedd mwyn yn eithafoedd y môr!
Gwyddost am chwedlau'r Gwyddyl, hanesion ynysau'r gorllewin,
Broydd y Byw a'r Ieuainc, byd heb na gofid na bedd;
Brân, ar ei lwybrau, unwaith, a welodd anwylaf unbennes,
Iddo yn arwydd a roddes gangen afallen ferth,
Euraid i gyd oedd ei haeron, a'i dail megis diliau arian:
Hithau y rhiain a draethodd fawl rhyw odidog fyd,—
Cân a grynhôi bob cynneddf yn eirias un hiraeth anesgor,—
'Ynys, medd hi,' sydd ynghanol môr y gorllewin maith;
Prydferth wanegau'n chwerthin ar dawel aur dywod ei glannau,
Haul drwy'r ewyn yn eilio rhwyd fel o saffir a rhos;
Gwâr ar ddyffryn Gwynarian, di far yw difyrrwch y cedyrn,
Ir trwy yr oesau yr erys y fro, dan ei blodau'n frith;
Yno, tragywydd trig ieuanc, galar nag wylo ni ddyfydd,
Fyth, i'r ynys gyfoethog, briw ni bydd yno na brad.'