UDGORN Y JIWBILI
A udgorn y Jiwbili fu gynt yn taranu
Ei oslef alluawg, pwy pwy all ddychmygu?
'R olygfa urddasol pan welwyd y caethion
Yn lluoedd aneirif yn dyfod yn rhyddion,
Erch ddorau 'r carcharan pryd hyn a agorwyd,
A myrdd o gaethweision yn cydgwrdd a welwyd,
Rhyfeddol newidiad-o ryfedd olygfa,
Trwy adsain yr udgorn pob calon ddychlama,
Gofidiau'r caethiwed yn awr a ddiflanant
O olwg y lluoedd, a hwythau gofleidiant
En gilydd o falchder wrth wrando dolefau
Yr Udgorn, yn adsain draw draw trwy'r mynyddau
Eu gwelw wynebau ddanghosant yn eglur
Mae torf y caethiwed fu'n dioddef trwm lafur
A welid yn rhodio trwy'r maesydd toreithiog,
Yn rhodio mewn rhyddid yn dyrfa fawreddog,
A'u lleisiau'n cyfeilio yn melus berori
Beroriaeth felodaidd 'Udgorn y Jiwbili."
*********
Trwy gaddug yr oesau dychmygaf wel'd bwthyn
Yn llechu yn dawel yn nghesail y dyffryn,
A'r plant ar yr aelwyd mewn dychryn yn gwrando
Ac ecco yr Udgorn trwy'r creigiau 'n adseinio,
A'r fam mewn llawenydd yn ceisio desgrifio
I'w theulu mai rhyddid oedd hyn yn arwyddo;
Er hyny 'r plant bychain nis gallent amgyffred
Pa beth a feddylid yn awr wrth gaethiwed.
Cyn hir, dyna guro, a'r drws a agorwyd,
A'r tad at ei deulu yn ol a ddychwelwyd.
O! brydferth olygfa, y croesaw dderbyniodd;
Y teulu yn awr o lawenydd a wylodd,
Trwy'r dagrau fe godent eu golwg i'r nefoedd
I dalu eu diolch i Arglwydd y Lluoedd.
Llawenydd a lanwai pob cwmwd trwy Ganaan,
A'u mawl a gyrhaedda i'r nefoedd ei hunan,
Ac engyl y wiwlan o gylch y wen orsedd
Wrandawant yn astud ar lais hoff trugaredd;
