Tadmaeth Beirdd heirdd a'm harddai
Serchogion ym Mon, ym Mai.
Gelyn Eiddig a'i gwelai,
Gwyliwr ar serch merch, yw Mai.
Nid glâs gofron llon, llattai,[1]
Nid hirddydd am irwydd Mai:
Nid golas, ond mingelai
Bronwydd, a brig manwydd Mai:
Nid bernos, nid twrn siwrnai,
Nid heirdd Gweilch, mwyeilch, ond Mai;
Nid llon Eos, lle trosai,
Llafar, yw mân adar Mai:
Nid esgud nwyf a'm dysgai,
Nid mawr ogoniant ond Mai.
Paun Asgell-las, dinasdai,
Pa un o'r mil, pen yw'r Mai;
Pa un ddeil, a'i hadeiliai
Yn oed y mis, onid Mai
Magwyr laswerdd a'i magai,
Mygr[2] Irgyll mân, defyll Mai.
Pyllawg, gorau pe pellai
Y Gauaf;-mwyaf yw Mai:
Dêr, yw'r Gwanwyn ni'm dorai,
Eurgoeth ym, aur gywaeth Mai.
Dechrau Hâf, dilathr sathrai
Deigr mâd a di egr yw Mai.
Deilgyll, gwrdd-risgl, a'm gwisgai,
Da fŷd ym, yw dyfod Mai.
Duw ddoeth gadarn, a farnai,
A Mair, i gynnal y Mai.
Mynwn pes Duw a'i mynai
Pei deuddeng mis, f'ai Mis Mai.
CYWYDD Y DARAN.[3]
Mae gair i mi o gariad
Gael is dail, gwely o 'stâd;
A cherdd gan Fronfraith, a chôg,
A merch wen i'm erchwyniog.
Mynais ym' dâl am anhun,
Gael bod yn gywely bûn,
Dan lwyn, a dïen lannerch,
A dail Mai, rhwng dwylaw Merch.
Myn dŷn, pan oeddem ein dau,
Lawenaf ddŷn ael winau,
Taro a wnaeth, terwyn oedd,
Trŵst taran tros y tiroedd!
A ffrydiaw croywlaw creulawn,
A phoeri mellt yn ffrom iawn!
Gwylltio'r forwyn, fwyn feinwen,
Gwasgu a ffoi, gwisg ei phen:
Ffynu'n dêg, ffoen ninnau'n dau;
Ffoes hon, a fföais innau.
Duryn flam, y daran filwch,
Dug warwyfa[4]'n digrifwch;
Trwst enbyd tristyd i'r trwyn,
Trwst mawr yn tristâu morwyn!
Twrf a glyw pob tyrfa glau,
Tarw cryg, yn torri creigiau;
Taran a ddug trinoedd yn;
Trwst arfau tros y terfyn:
Tân amlwg, dwr tew'n ymladd,
Tân o lid, dwr tew'n ei ladd.
Clywais frŷ, ciliais o fraw,
Corlais lidcorn y cur-wlaw;
Mil fawr yn ymleferydd,
O gertweiniau'r sugnau sŷdd.
Braw a ddisgynodd i'm bron,
Bwrw deri o'r wybr dirion!
Gwyllt yr awn a'm gwallt ar ŵyr,
Gan ruad gwn yr awyr!
Gwiddon[5] goch, yn gweiddi'n gau,
Gwrâch hagr, dan guro'i chawgiau.
Rhegain garm,[6] rhyw gŵn gormes,
Rhugl groen, yn rhoi gwlaw, a gwrês.
Tori cerwyni crinion,
A barai gri o'r wybr gron:
Canu trwmp, yr wybr gwmpas,
Curo gwlaw, ar bob craig lâs.
Croglam, yn dryllio creiglawr,
Crechwen o'r ffurfafen fawr!
Trwy ei hun, y t'rawai hwrdd,
Tebyg i ganu tabwrdd.
Nid gwaeth, wrth fyned i'w gwâl,
Er bremmain o'r wybr wamal
Oni bai faint; mewn braint, braw,
Ofn deuddyn, a fai'n dyddiaw.
Un dŷn nid oedd, on'd ni'n dau,
Mewn man, y'm mŵn a minau:
Brefered[7] y wybr ferydd,[8]
A wnaeth i ni dori'r dŷdd.
Fy Nŷn wen, ofni a wnai,
Awyr arw, pan weryrai!
Drŵg fu'r daran ym' annos,
Dwyn dylif, ofni dŷn dlos:
Arw floeddiaist, oerfel iddi
Am ysgar meinwar a mi!
CYWYDD I'R GAINC A ELWIR "SYMLEN PEN BYS."
Dysgais ryw Baradwys-gainc;
A'r dwylaw mau ar dal maine;
Ar dysgiad diwygiad dyn,
Eurai[9] dalm ar y delyn:
A hon yw'r gainc ar fainc fau,
O blith oed o blethiadau,
O deilyng-fawl edlin-ferch,[10]
A brydais[11]. i, a brwyd[12] serch.
Meddant ferched y gwledydd,
Am danaf fi, o'm dawn fydd,
Symlen fy newis amlwg,
A symlyn yw'r dŷn a'i dwg;
