"O! Ieuan fwyn, nid heb elynion llym,
Gwg, a chasineb, gyda geiriau croesion,
Y dringaist di mewn penderfynol rym,
Er cyrhaedd pinacl uchel dy amcanion;
Y draul a fwriaist—deliaist fel y dur,
Heb blygu dim pan wgai gwrthwynebiad;
Er gorfod dyoddef llawer poen a chur,
Nid oeddynt oll ond gloewi dy gymeriad.
"Difyrus im' oedd gwel'd dy lwyddiant llawn
Pan yn meistroli dysg yn yr athrofa—
Ai 'r nos yn ddydd o flaen tywyniad dawn
Dy feddwl treiddgar, yn y dull cywreinia';
Oddiyno aethost yn dy foesol nerth
I ddymchwel cedyrn furiau anwybodaeth,
Heb ofn gelynion gwlad y fagddu gerth—
Dy ffydd o hyd oedd iti yn gynnaliaeth.
"Pan urddwyd di i'r weinidogaeth fawr,
Dyferai myrrh o'r nef ar hyd dy wisgoedd;
Ni welwyd neb ar wyneb daear lawr
Ag ysbryd gwell fel athraw teyrnas nefoedd:
A meddwl golau, gonest, didroi 'n ol,
Gwybodaeth fanwl, gyda dawn areithiwr
Pob rhyw gymhwysder er addysgu 'r ffol,
A dangos trefn i gadw'r drwg ei gyflwr.
"Ond er y ddawn, y ddysg, a'r ysbryd ir,
Y parch, y llwyddiant, gyda'r holl ddaioni,
Ni chefaist di ddim gwasanaethu'n hir
Yn dy anrhydedd yn y swydd uchelfri;
Rhy wan o gorff i ddal y meddwl mawr
Oedd ynddo 'n ffurfio tanbaid feddylddrychau;
Yr egni meddwl weithiai 'r corff i lawr,
A rhaid oedd yno selio dy wefusau.
Tudalen:Cerdd Allwyn.djvu/21
Gwedd
Prawfddarllenwyd y dudalen hon