Os chwerw ydyw dyfroedd Mara draw,
Mae pren i'w gael gan ragluniaethol law,
A'i try fel gwin
Yn felus ar y min.
Os dan yr ywen yn y fonwent werdd
Rhaid llunio weithiau, prudd, alarus, gerdd,
Beth lunir draw dan bren y bywyd fry,
Pan fydd pob tant yn chwyddo alaw gu?
Nid glan Iorddonen fydd ein safle byth,
Ond glan yr afon bur, mewn hedd dilyth;
Nid "pridd i'r pridd" a ddisgyn ar ein clyw
Ar ol myn'd draw i'r wynfa fry i fyw.
Mewn rhagolygiad syn
Boed genym ffydd ddigryn,
A'n dysg i edrych dros derfynau'r bedd
I diroedd bywyd lle mae bythol hedd,
Nes gyda galar, a chwynfanau 'r llawr,
Y seiniom ambell felus gerdd
Yn ngwlad y cystudd mawr.
II.
Fel yna, myfyriwn un borau 'n ddifrifol,
Wrth weled awyrgylch fy ngwlad mor bruddhaol:
A chlywed oer sibrwd awelon marwolaeth
Uwchben meibion Cymru yn taenu argyllaeth;
Ac angau fel arwr yn cwympo enwogion,
Trwy'r flwyddyn, yn yspail i ogof y meirwon;
A'i gleddyf trwy galon fy ngwlad yn trywanu,
Nes ysgar o'i monwes ei meibion anwylgu;
A hithau 'n amddifad, a'i dagrau yn llifo,
Nes lleithio 'r monwentydd lle maent hwy yn huno.
Fy ngwlad! O fy ngwlad! mae dy ddagrau yn llif:
Yn awr ar dy ruddiau fe'u gwelir heb rif!
