XXV.
Y DYN.
WRTH ysgrifennu'r Cofiant hwn, bu'n rhaid arnom gyffwrdd nodweddion y dyn a'r cymeriad odditan yr hanes—gan mwyaf yn an-uniongyrch; ond y mae'n rhaid inni'n awr, er mwyn cyflawni'r hanes, gyfeirio at y cyfryw'n fwy uniongyrch a llai digwyddiadol. Dyma ddisgrifiad Mr. E. Jenkins, Gwalia, o'r "dyn oddiallan":—
'Rwy'n gweled yn dy wedd,
Er mor wanychlyd yw,
Fod yn dy gorffyn gwael
Breswylydd cryf yn byw;
Dau lygad gloew clir,
A thalcen lluniaidd hardd,
Ddynoda fod â'u medd,
Yn gerddor ac yn fardd;
A thrwyn—pa drwyn fel hwn?
Mae fel y cwlltyr dur,
Fe duria trwy bob trais
Mewn ymgais am y gwir;
Gwefusau teneu, llym,
Ddwed gyflym air mi wn,
Ond didwyll yw y gŵr
A fedd yr wyneb hwn.
Ar waelod y copi a gawsom gan Mr. Jenkins, y mae ymholiad gan Emlyn: "Ai baedd gwyllt o'r coed yw dy was?"