Dos, dos,
Dywyllwch y nos,
Ni saif ar y mynydd
Ond gwawrddydd wen dlos.
Am y "penillion telyn," mae llu o honynt " yn mynd â'r maen i'r wal." ac y mae'r caniadau a geir yn eu mysg ymhlith y rhai goreu a gyfansoddodd erioed.
Yn yr hamdden addfed a nodweddai ei awen ddiweddar, pan ddeuai i ganu ar ol ambell hen gyfaill yn y "Diwygiwr," neu ar ddalennau eraill, byddai'r ffrwyth yn felys odiaeth. Cymerer ei gân fwyn i
"HEN WILLIAM Y GWEYDD," CWMLLYNFELL.
("Coffa da am dano.")
A welsoch chwi WILLIAM Y GWEYDD erioed?
Yn cerdded yr heol mor ysgafn ei droed,
Yr oedd wedi byw yn fab canmlwydd ymron,
Ond yn dal hyd y diwedd mor gwmws a'r ffon;
Arno fe nid oedd blinder na blwyddi y llawr,
Na chyfoeth na thlodi'n effeithio fawr,
Nid ydoedd y ddaear a'i gofal a'i gwaith,
Yn poeni fawr iawn ar ei ysbryd ychwaith,
Cael ambell lygedyn o oleu y nef,
Yn nh'w'llwch y byd oedd pob peth geisiai ef.
Pan welsom ef gyntaf 'roedd yn mynd ar ei oed,
Er yn cerdded fel bachgen mor ysgafn ei droed,
Yr ydoedd ei lais wedi lleddfu yn llwyr,
A'i dôn oedd yn llawn o bruddnodau yr hwyr;
Nid oedd ei holl siarad ond son am a fu,
Cymdeithion ei febyd wedi blaenu yn llu,
'Roedd enwau SHON GWILYM, a DAFYDD DDOLGAM,
A ROWLANDS, a PRYSE ar ei dafod pob cam,
A llu o gyfeillion fu ganddo erioed,
I gyd wedi blaenu, yntau'n ysgafn ei droed
Yn dilyn o'u hol, ac yn dweyd "fel a'r fel
Yr oedd yr hen bobol, ïe, ïe, wel, wel!"
Da cofiwn am dano ef yn y tŷ cwrdd,
O dan yr hen bulpud yn ymyl y bwrdd;
Ni chlywid ei sŵn ef yn cerdded y coed,
Na'r cerrig oedd yno, gan mor ysgafn ei droed!
O! fel 'roedd yn gwylio wrth fynd i Dŷ Dduw,
Rhag gwneuthur un twrf nac un sŵn o un rhyw,
