ANERCHIAD—Y PARATOAD GOREU AR GYFER Y WEINIDOGAETH.
(PAPUR A DDARLLENWYD YNG NGHYFARFOD UNDEB YR ANNIBYNWYR CYMRAEG, YM MHWLLHELI, 1895.)
Y paratoad goreu yw paratoad cyn geni. Dylai y pregethwr a'r gweinidog, fel y bardd, gael ei eni i'r gwaith. Nid yw geni drachefn yn ddigon i gymhwyso pob un i'r gwaith hwn; y mae yn dibynnu i raddau mawr ar yr enedigaeth gyntaf.
Os na fydd dyn wedi ei eni yn berchen synnwyr cyffredin ac anghyffredin, os na fydd dyn wrth natur yn berchen dawn i baratoi pregeth a dawn i'w dweyd hi, os na fydd dyn wedi dod i'r byd yn feddiannol ar gynheddfau i flaenori ac arwain, a galluoedd i'w wneud ei hunan yn dderbyniol ymysg dynion, bydd yna ormod o waith wrtho i wneud un llun arno.
Gall gael gras, ond digwydd fawr iddo gael gras byth, os na fydd wedi cael synnwyr a natur dda cyn hynny; ac os bydd wedi cael synnwyr da a natur dda, bydd rhad ras yn sicr o ddilyn, oblegid "i'r sawl sydd ganddo y rhoddir iddo."
Ond, a chaniatau fod dyn wedi ei eni â'r cymwysterau gofynnol ynddo, beth ellir wneud i'w baratoi? Pa fodd mae darganfod y dyn? Ai efe ei hunan sydd i gychwyn allan, ai ynte rhywun arall sydd i ofyn iddo fyned? Beth yw'r drefn Annibynnol? A yw yr ebol yn rhwym? Os yw, pwy sydd i'w ollwng yn rhydd? Dichon na wnai pregethwr Annibynnol o'r iawn ryw ofyn i neb.
A dichon na wnai eglwys Annibynnol o'r iawn ryw ymyrraeth â neb, oblegid ble mae ei hawdurdod ar y pwnc cynnil hwn?
Nid ydym yn gwybod am nemor neb wedi eu hatal i ddechreu pregethu gan un eglwys. Yr unig beth all eglwys dda wneud yw peidio â gofyn am wasanaeth neb nad yw am ei glywed.
Hefyd, nid ydym yn gwybod am lawer o eglwysi wedi cymell neb i bregethu; fel rheol, ac fel ffaith, eu cymell eu hunain y mae y rhan fwyaf; eu cymell eu hunain drwy eu cyfeillion, a'r cyfeillion yn cymell yr eglwys i roi cymhelliad i'r brawd a'r brawd arfer ei ddawn yn gyhoeddus, neu gael eu codi gan eu teuluoedd, fel codi 'ffeiriadon.
Dyna y drefn Annibynnol o baratoi ar gyfer y weinidogaeth, ac am wn i, nad yw hi yn eithaf iawn hefyd, cael y peth i ddechreu o du y dyn ei hun; ac os na fydd awydd pregethu arno, pa ddiben ei gymell; ac os bydd awydd, pwy ddichon ei atal?
Dichon fod yna ambell flaenor ac ambell weinidog, mewn ambell eglwys, yn fwy byw, ac yn fwy llygad-agored, ac yn fwy parod i gynorthwyo gyda hyn nag eraill; ond, fel rheol, dyna'r drefn Annibynnol.
Ar ol i ddyn gychwyn, beth sydd i'w wneud â'i baratoi? Beth sydd gan yr eglwys i'w wneud i'w gynorthwyo? Diameu, os bydd eglwys wedi cymell neb i ddechreu ar y gwaith da, y dylai ei gynorthwyo i'w orffen, drwy fyned
