Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Cofiant Watcyn Wyn.djvu/257

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

Lloegr. Dewch i ni gael son a meddwl heddyw ynte am rai pethau oddi wrth y geiriau a'r amgylchiadau.

1. RHODDION Duw. "Hwn yw y dydd, &c."

Dyddiau. Goleuni a dydd oedd y peth cyntaf greodd Duw, "Yr hwyr a fu a'r bore a fu y dydd cyntaf," oedd rhodd gyntaf Duw i'r ddaear. y dydd, daear afluniaidd a gwâg fuasai'r ddaear, a thywyllwch ar wyneb y dyfnder; tywyllwch rhy dew i ddyn allu byw ynddo, a dyfnder rhy beryglus i ddyn allu sangu arno fuasai lle'n byd ni oni buasai i Dduw greu dydd y peth cyntaf i gyd. A gwelodd Duw mai da oedd, ac mae Ef wedi cadw'r hen arferiad da yn fyw hyd y dydd heddyw; mae Ef wedi estyn dydd yn ei ddydd i ni ar hyd ffordd amser bob cam, i'n goleuo ymlaen hyd y dydd hwn; ac y mae yna filoedd ar filoedd o galonnau wedi bod yn diolch i Dduw am weled bore newydd heddyw eto. Dyna rodd fendithiol yw dydd! Rhodd Duw cofiwn! Tad y goleuni!

Tymhorau. Duw sy'n estyn y tymhorau i ni bob un yn ei bryd,—gwanwyn, haf, hydref, a gaeaf,—i roi amrywiaeth i'n dyddiau ni, i newid eu hyd, a newid eu llun a'u lliw, a'u goleuni a'u gwres. Cylchdro'r tymhorau sydd yn taflu blodau, a llysiau, a ffrwythau bob blwyddyn i ni wrth fynd. heibio. Y maent yn deffro'r ddaear yn y gwanwyn at ei gwaith, ac yn ei suo i gysgu yn y gasaf, ac yn rhoi cwrlid o eira arni i'w chadw'n gynnes,a'r cyfan at wasanaeth dyn. Duw sy'n estyn y tymhorau i ni heb anghofio codi'r haul yn ei bryd, a rhoi'r cynnar a'r diweddar wlaw yn ei amser.

Suliau. Nid yn unig y dyddiau cyffredin, ond y dydd sanctaidd. Nid y dyddiau gwaith, ond y dydd gorffwys. Nid dyddiau y planedau, Llun, Mawrth, Mercher, Iau, Gwener, a Sadwrn, ond dydd Sul, dydd yr Haul, brenin yr holl blanedau! Nid dydd dyn, a daear, a llafur, a lludded, a helbul, a thrafferth, a chwyno ac achwyn, ond dydd Duw a nefoedd, a gorffwys a gwynfyd, a hedd a mwynhad, a chân ac addoliad. Dydd dan fendith neilltuol Duw, i fod yn fendith neilltuol i ddyn.

Y Gwyliau. Rhoddion Duw yw rhain eto, wedi eu creu gan amgylchiadau a digwyddiadau neilltuol yn hanes Rhagluniaeth a gras Duw yn llywodraethiad y byd, ac y mae ystyr arbennig i bob un o honynt, er ein bod ni yn ein hanwybodaeth heb wybod hynny, neu yn ein hanystyriaeth heb gofio hynny.

Y mae hanes gwledydd y byd wedi ei ysgrifennu mewn cestyll a themlau, dinasoedd a threfydd, tai marchnad, a thai byw. Y mae hanes cenhedleodd y byd wedi ei ysgrifennu mewn brwydrau a buddugoliaethau, mewn methiant a llwyddiant, mewn digwyddiadau a chwildroadau. Y mae hanes crefyddau'r byd wedi ei ysgrifennu mewn adfywiadau a diwygiadau, ac ymweliadau dwyfol, a thywalltiadau nerthol, a dyddiau, a Suliau, a gwyliau, er cof am y pethau hyn. Yr oedd gan y genedl Iddewig wyliau lawer er cof am lawer tro yn ei hanes, i gadw'r pethau hyn yn fyw yng nghalonnau cenedlaethau o blant. Y mae hanes Iesu Grist gennym ni wedi ei ysgrifennu yn frâs mewn pump o wyliau neilltuol,—y Nadolig, Sul y Blodau, y Groglith, y Pasg, a'r Sulgwyn. Y Nadolig i gofio ei ddyfodiad i'r byd; Sul y Blodau i gofio am ei ymdaith i Jerusalem; y Groglith am ei fynediad i'r groes; y Pasg am ei adgyfodiad o'r bedd; y Sulgwyn am ei esgyniad i'r nefoedd. Y Nadolig i gofio'r engyl yn canu, &c.; Sul y Blodau i gofio'r bobl yn llefaru Hosanna ";

Amen.