Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu/149

Oddi ar Wicidestun
Gwirwyd y dudalen hon

Yn y penill nesaf ato cawn:—

"Lluon i'w 'nabod, llon eu wynebau."

Yr oedd angen am y geiriau "i'w 'nabod," er mwyn iddynt gynghaneddu â'r gair olaf yn y fraich. Yn y darn Cywydd dilynol, ni gawn:—

"Ac efryd yn y Gyfraith
Ddofn a gwir, Ddeddf enwog iaith."

Nid yw "ddeddf enwog iaith" eto yn dda i ddim ond i ffurfio cynghanedd. Diweddir y trydydd Hir a Thoddaid gyda llinell o'r fath dlotaf:—

"O! ddinas wiwlon, ddaionus, olau."

Terfynir un penill gyda'r llinell,

"Effro y sylwaf ar ei phreswylydd,"

heb fod un math o angen am dani, ond yn unig i lenwi gwagle. Ychydig yn mhellach yn mlaen, cawn y llinellau canlynol:—

"Do, rhag—draethwyd y rhwygiad i'r eithaf,
Gan Grist, ddwyfol, urddunol hardd Wiwnaf."

Mae yr olaf o'r llinellau uchod yn llanw bron i gyd; a cheir engraifft o'r un peth yn y llinellau canlynol:—

"Lladron, llofruddion yn llu afrwyddawl.
Ysant y ddinas, O! nid dyddanawl!"

Llawer a ganmolwyd ar y llinell,

"Trwst hon clyw acw'r trawstiau'n clecian!"

a diameu y bydd ambell bleidiwr gwresog i'r gynghanedd yn barod i ddweyd ein bod yn rhyfygu pan ddywedwn yn wylaidd nas gallwn yn ein byw ystyried y ddau air cyntaf o'r llinell yn ddim byd gwell na geiriau llanw.

Cynwysa yr Awdl wallau ieithyddol hefyd. Yn y trydydd Hir a Thoddaid symudir o'r trydydd i'r