cyhoeddi traethawd Adams,—gan Thiele. (Gwêl J. Ward, The Realm of Ends, tud. 400).
I farnu safbwynt cyffredinol yr awdur yn deg, mae'n rhaid inni gofio'r hyn a ddywed mewn un man, sef "bod athrawiaeth Datblygiad fel cynnydd cyson, yn unol â deddfau neilltuol, a thrwy gyfrwng galluoedd arhosol yn y cread,' yn cael ei derbyn yn lled gyffredinol gan wyddonwyr." Ni dderbynnir mohoni i'r un graddau heddiw, ac nid teg ei gondemnio ef am blygu i ogwydd meddyliol ei oes. A chofio hyn, credwn y rhydd hanesydd diwinyddol y dyfodol iddo le amlwg, ac efallai'r amlycaf oll, yn natblygiad diwinyddiaeth Cymru yn niwedd y ganrif ddiweddaf, a hynny, nid yn unig fel arloeswr mentrus, ond hefyd fel arloeswr medrus. O leiaf, mae'n rhaid inni oll gydnabod iddo (yn ei eiriau ei hun) "geisio gwneuthur i ffwrdd â'r syniad o ddigwyddiad (contingency) mewn diwinyddiaeth, a dwyn i mewn angenrheidrwydd hanfodol yn ei le."
