Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Cymru'r Oesau Canol.djvu/304

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

Atodiad.

NODIADAU ar y fasnach wlân yn y bedwaredd ganrif ar ddeg a'r bymthegfed ganrif gan Pezolotti. Gweler atodiad i Lyfr Cunningham Growth of English Industry and Commerce, 1, 624.

Adwaenir y gwlân fel y daw o'r mynydd fel gwlân cyfan neu wlân dafad gneifiedig, hynny yw, a'r cnu yn gyfan heb ddim ohono wedi ei gymryd ymaith.

Manwlan y gelwir gwlân dewisedig y rhoir mwy o werth arno na'r cnu fel y daw oddi wrth y ddafad.

Gwlân da y gelwir y gwlân gorau o'r gwlân dewisedig.

Gwlân Canolig y gelwir yr ail orau o'r gwlân dewisedig.

Gwlân cyffredin y gelwir y trydydd orau o'r gwlân dewisedig.

Gwlân toredig y gelwir y gwlân a gymerir ymaith oddiwrth y cnu pan fo baw'r ddafad ynglŷn wrtho.

Torchog y gelwir cnu'r ddafad wedi ei blygu a'i wneuthur ar ffurf pellen.

LLOEGR.

Am wlân y mynachlogydd yn Lloegr a pha faint o wlân a geir yn gyffredin gan bob mynachlog yn flynyddol a'r hyn a werthwyd o'r gwlân yn Fflandrys yn y flwyddyn 1315.

Y mae'r mynachlogydd hynny sydd yn dosbarthu'r gwlân yn ei rannu yn dri dosbarth: (1) y gwlan gorau, sef y gwlân da; (2) y gwlân canolig, a elwir yn wlân blynyddol, a (3) y gwlân sydd heb fod cystal, a elwir yn wlân cyffredin.

Tai o urdd y Cisterciaid:

La Graziadio (Tŷ Gras Duw), Mynwy. O'r gwlân da, 16 swllt; y gwlân canolig, 10 swllt, a'r gwlân cyffredin, 7 swllt y sach; pum sach yn flynyddol.

Biliguassi (Buildwas, Sir Amwythig). Y gwlân da, 20 swllt; y gwlân canolig, deuddeg swllt, a'r gwlan cyffredin, deg swllt y sach; ugain sach y flwyddyn.

Morghana (Margam, Sir Forgannwg). Y gwlân da, 17 swllt; ni pharatoant yno na gwlân canolig na gwlân cyffredin, ond y mae eu gwlân dewis yn chwe charreg y sach (cyfeiriad at y pwysau (Eng. stone?) hwyrach, yn hytrach na'r gwerth); 25 sach y flwyddyn.