Llyfrau.
Dwy gyfrol Mr. G. T. Clark ar Medieval Military Architecture yw'r ymdriniaeth lawnaf a'r orau a feddwn ar gestyll yr oesau canol. Y mae'n wir bod rhai o'i ddaliadau wedi eu profi'n ddisail, yn enwedig y dyb i gastell yr oesau canol dyfu o "burh" y Saeson. Un o brif swynion y llyfr yw manylder y portreadau o'r gwahanol gestyll. Yn Early Norman Castles gan Mrs. Armitage ceir trafodaeth fanwl ar ddatblygiad y castell Normanaidd, a dangosir camgymeriad Clark. Ceir erthygl fer gan J. H. Round yn Feudal England yn diorseddu Freeman ar yr un cwestiwn. Llyfr diddorol yw Castles gan Oman (Great Western Railway). Gresyn na cheid ail lyfr yn cynnwys cestyll y gogledd. Llyfr yr un awdur ar The History of the Art of War in the Middle Ages, 2 gyfrol, yw'r ymdriniaeth fanylaf ar wahanol agweddau bywyd milwrol yr oesau canol. Ceir trafodaeth feistrolgar ar yr un cwestiwn yn ei berthynas à Chymru yn llyfr J. E. Morris, The Welsh Wars of Edward I. Ceir pennod yn Cutts' Scenes and Characters of the Middle Ages," yn llawn. o ddarluniau gwerthfawr, ar arfau rhyfel yr oesau canol.
Diddorol iawn yw'r llyfr a gyhoeddwyd gan J. E. Morris a Jordan—Local History and Antiquities-lle caiff cestyll Cymru sylw arbennig. Ceir pennod gan Oman yn Barnard's Companion to English History (Middle Ages)—Military Architecture and the Art of War."
Y mae toreth o wybodaeth ddiddorol yn llyfr Dr. E. A. Lewis, The Medieval Boroughs of Snowdonia, a hefyd yn llyfr Dr. William Rees, South Wales and the March.
Cyhoeddwyd llawlyfrau diddorol ar gestyll y gogledd, Caernarfon a Harlech, gan yr Office of Works. Bu yn Archeologia Cambrensis a'r Cymmrodor o dro i dro erthyglau ar rai ohonynt, a bu cyfres o erthyglau yn y Cymru yn 1916 ar gastell anadnabyddus y Bere. Y mae i bob castell, wrth gwrs, ei hanes ei hun yn ogystal a'i ffurf arbennig, ac yng ngoleuni'r naill yn unig y deellir y llall.
