PENNOD XI
FEL Y DAETH DIC YN BOTSIAR
Gŵr ieuanc anghyffredin iawn oedd Dic Cae Bach, wedi ei eni i fod yn arweinydd, a phetai ei gyfleusterau yn cyfateb i'w alluoedd, fe wnelsai Dic ei farc yn y byd. Collodd ei fam pan oedd yn ddeuddeg oed, ond nid ail briododd ei dad, a bu Richard Ifans yn dad ac yn fam iddo; ac fel y gellir credu yn hawdd, yr oedd y tad a'r mab yn hoff eithriadol o'i gilydd.
Tyddyn o ryw bymtheng acer ar hugain oedd Cae Bach, a chryn dipyn o wâst ynddo, a byddai talu'i rent a thalu'i ffordd, yn gymaint ag a fedrai Richard Ifans ei wneud, ac weithiau bron iawn â mynd yn fwy na hynny.
Parai gêm, hefyd, gryn golled iddo; ac yn wir, nid oedd un cae chwe acer ar gwr cyfer coed yn werth ei drin. Aeth y tyddynnwr un diwrnod at y stiward i ofyn a gâi roi'r cae i fyny. "Cewch, debyg iawn," ebe'r stiward.
"Faint o rent ydw' i'n 'i dalu amdano fo, os gwelwch chi'n dda?" gofynnodd Richard Ifans.
