Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Diwygwyr Cymru.djvu/134

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

neu gynghori, yn yr Eglwysi. Cynhwysa chwe gradd o swyddogion Eglwysig, sef,

i. Y Bugail, yr hwn a ofala am y praidd, i'w dysgu, cynghori, rhybuddio; efe sydd i weinyddu yr holl ordinhadau; mae i gyflwyno ei hun yn gyfangwbl i'r Gair a'r athrawiaeth; efe sydd i reoli, i gadw trefn, i ofalu am athrawiaeth bur a disgyblaeth gyson.

ii. Yr Athraw, yr hwn sydd i esbonio'r Ysgrythyrau, ac i wrthwynebu cyfeiliornadau. "A hyn," ebe'r hen gofnodion, "sydd hefyd yn rhan o waith y Bugail."

iii. Yr Henadur Llywodraethol, yr hwn sydd i arolygu bywyd a moesau yr aelodau, ac i ofalu am Dŷ Dduw.

iv. Y Diacon, yr hwn sydd i wasanaethu byrddau, "hynny yw," ebe'r hen lawysgrif gywrain, "bwrdd yr Arglwydd, a byrddau pawb arall yn yr Eglwys a fyddant mewn angen o'i wasanaeth." Mae yntau i fod yn gyflwynedig i wasanaeth yr Eglwys.

v. Y Gweddwon, y rhai sydd i gynorthwyo'r Diaconiaid i wasanaethu'r Eglwys, yn bennaf trwy edrych ar ol y tlawd a'r claf.

vi. Cynghorwyr, y rhai, er nad yn gyflwynedig i waith y weinidogaeth. a arferant eu doniau yn yr Eglwysi, er adeiladaeth, cyngor, a chysur."

Yna canlynna cyfarwyddiadau am ddyledswyddau'r aelodau tuagat y swyddogion a thuag at eu gilydd. Gan ganlyn esiampl yr Eglwys Apostolaidd, ymgymera'r Eglwysi hyn â gofal y tlodion fel rhan hanfodol o ddyledswyddau pob Eglwys. Ar yr un pryd rhybuddir y tlodion "i beidio segura, na phwyso yn ddiraid ar yr Eglwys." Sonnir am yr holl gyfundrefn fel un "Corff"—a dyma'r enw a ddefnyddid ymron yn ddieithriad yn yr oes honno i ddynodi nid yn unig un Cyfundeb Crefyddol, ond hefyd mwy nag un Cyfundeb yn gyd-gysylltiedig â'u gilydd at unrhyw waith arbennig. Arwyddwyd y cofnodion, yn cynnwys y cynllun uchod, gan un ar hugain o henuriaid a chenhadon o'r pump Eglwys. O'r rhai hyn tybir fod dwsin yn weinidogion.

Perffeithiwyd y cynllun yn fanylach fyth gan Eglwys Ilston, yn 1657, pan fabwysiadodd gyfres faith o reolau gwaith i'r Eglwys a'i swyddogion. Ymhlith y trefniadau,—y rhai sy'n taflu goleuni dyddorol ar y dull o grefydda'r pryd hwnnw,—ceir: Fod cyfarfod i'w gynnal yn Ilston bob boreu Sul am 8 y boreu; a phob pedwerydd dydd (Mercher) am naw.