Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Diwygwyr Cymru.djvu/162

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

Rhoddir i Gymru yn y rhestr hon 125 o'r 2500 a drowyd allan gan Ddeddf Unffurfiaeth 1662. Amheuaf fy hun a ddylid cyfrif hanner y nifer hynny. Gwelir wrth y daflen uchod mai 71 yw cyfanrif y rhai a nodir naill ai gan Calamy, neu Rees, neu Browne Willis, fel wedi cael eu troi allan. Cafodd 37 eu distewi, a chydffurfiodd 17. Ymhlith y rhai a nodir fel wedi eu distewi mai nifer, nid yn unig o bregethwyr cynorthwyol, ond o ysgolfeistri. Mae'n amheus a ddylid cyfrif llawer o'r rhai hyn i fewn o gwbl. Er engraifft dyna John Williams, Sir Gaernarfon;—nid oes hyd y gwn un prawf hanesyddol ei fod yng Nghymru o gwbl yn 1662. O'r 71 y dywedir iddynt gael eu troi allan dan Ddeddf 1662, sicr yw fod rhai allan cyn hynny. Nodwyd eisoes (tudal 130) resymau dros dybied fod Stephen Hughes, Mydrym, allan 18 mlynedd cyn hynny. Mae tuhwnt i unrhyw amheuaeth resymol fod John Myles a'r oll o'r Bedyddwyr allan o leiaf er 1660. Gostynga y rhai hyn yn unig nifer y rhai a drowyd allan i 61.

ABERTEIFI.

Trowyd allan—John Evans, Bangor a Henllan; Charles Price, Aberteifi; David Jones, Llanbadarn fawr; Evan Hughes, Llandyfriog; Lewis Price, Llangunllo; Richard Davies, Penbryn.

Distawyd:—John Hanmer, Roderick Thomas, *Morgan Howell, John Harries, Tregaron.

Cydffurfiodd wedi hynny:—Rees Powell, Llanbedr; Roderick Davies, Llanllwch-haiarn; a Thomas Evans, Ystrad.

BRYCHEINIOG.

Trowyd allan:—John Edwards, Cathedine; Elias Harry, Patrishw; a D. W. Probert, Llandefeilog.

Distawyd:—Thos. Evans (B), Maesmynys; *Thos. Watkins (B), Hay: Thos Parry (B).

CAERFYRDDIN.

Trowyd allan:—William Jones, Cilmaenllwyd; David Jones, Llandys-silio; John Powell, Llangyndeyrn; David Price, Llangynwr; Meredith Davies, Llanon; James Davies, Merthyr; a Stephen Hughes, Mydrym.

Distawyd:—Rees Prytherch; *Phillip Lewis; William Thomas (B).

Cydffurfiodd wedi hynny:—Morris Meredith.

CAERNARFON.

Distawyd: John Williams, Llandwrog.

DINBYCH.

Trowyd allan—William Jones, Dinbych; Richard Taylor, Holt; Jonathan Roberts, M.A., Llanfair, Dyffryn Clwyd; Ellis Rowlands, Ruthin; Ambrose Mostyn, Gwrecsam; Richard Jones, Dinbych; John Conant, D.D., Abergele; Hugh Jones, Llandegla; Edward Roberts, Llangollen.

Distawyd:—*Ambrose Lewis, Gwrecsam; †Daniel Williams, Gwrecsam.

Cydffurfiodd wedi hynny:—Mr. Jenkins, Gresford.

FFLINT.

Trowyd allan:—Robert Fogg, Bangor; Richard Steel, M.A., Hanmere; a Phillip Henry, M.A., Worthenbury.

Cydffurfiodd wedi hynny:—John Broster, Penley; †Roland Fogg, Penarlag.