ddeisyf am fod i'r gwaith gael ei wneud.[1] Mae'n debyg mai'r Dr. Richard Davies a ymgymerodd â chwilio am wŷr cymhwys i wneud y cyfieithiad.[2] Mae'n debyg i'r gwaith o gyfieithu'r Testament gael ei rannu rhwng yr Esgob Davies, Salesbury, a Huet.[3] Cyflwynodd Salesbury'r gwaith gorffenedig i'r Frenhines mewn llythyr nodweddiadol sy'n taflu cryn oleuni ar sefyllfa Cymru yn yr oes honno.[4] Teg yw ychwanegu yma
- ↑ Mae'r Dr. T. C. Edwards yn galw sylw at yr hyn a ddywed Salesbury ei hun ar hyn yn ei Plain and Familiar Introductio, lle y cawn hyn:— "Gwelwch y modd y gwrandawodd trugaredd Duw ar fy hir ddymunedig ddeisyfiad (my long desired petition)"—ac yna cyfeiria at roddiad y ddeddf yn penodi'r comisiwn. (Trans. Liverpool Welsh National Society, p. 54. First Session.)
- ↑ Dywed Syr John Wynne i'r Esgob Davies "alw ato William Salesbury, o'r Plas Isa, ger Llanrwst, yn Sir Ddinbych, ac amryw Gymry ereill, ysgolheigion dyfnddysg ac ieithyddwyr medrus, a chyfieithasant y Testament Newydd, y Salmau, a'r Llyfr Gweddi Gyffredin, i'r Gymraeg (Hist. Gwydir Family, p. 93). Ond yr unig un heblaw Salesbury a alwyd at y gwaith oedd Thomas Huet, Cantor Ty Ddewi.
- ↑ O'r tri, Salesbury wnaeth fwyaf. Cyfieithodd ef o Matthew hyd 2 Thessaloniaid; 2 Timotheus; Titus a Philemon; 1, 2, a 3 Ioan; a Judas. Cyfieithodd yr Esgob 1 Timotheus, Hebreaid, a Iago. Cyfieithodd Huet Lyfr y Datguddiad.
- ↑ Wele gyfieithad o'r cyflwyniad a ddyfynnaf o Fywyd ac Amserau'r Esgob Morgan, gan Charles Ashton:—"I'r Rinweddolaf a'r Ardderchocaf Dywysoges Elizabeth, trwy ras Duw Brenhines Lloegr, Ffrainc, a'r Iwerddon, Amddiffynnydd y Ffydd, &c.Pan alwaf i gof agwedd lygredig crefydd yn Lloegr, pan boblogid Mynwent St. Paul yn y ddinas gan wneuthurwyr delwau o alabaster i'w gosod i fyny mewn eglwysi; a hwythau yn Paternoster Row yn ennill eu bywoliaeth yn unig trwy wneuthur gleiniau'r Pader; a hwythau yn Avelane trwy werthu gleiniau Mair; a hwythau yn Creed lane trwy wneuthur gleiniau'r Credo; yn gystal a'r defodau ofer a ymlusgasant i'n gwlad ninnau, sef Cymru, pryd, yn lle y bywiol Dduw, yr addolai dynion ddelwau meirwon o goed a cherryg, clychau ac esgyrn, gyda lluaws o greiriau eraill nas gwn yn iawn beth i'w galw: a phan ystyriaf hefyd ein gwrthgiliad cyffredinol diweddar oddiwrth Air santeiddiolaf Duw a dderbynasid i'w waith, a'n bod yn clywed yn ddyddiol am yr orfodaeth a osodir
trwy Gymru lle ceir y Beibl a'r Llyfr Gweddi Gyffredin trwy awdurdod y Ddeddf hon (os nad ydynt yno eisoes) cyn y dydd cyntaf o Fawrth, yr hwn fydd ym mlwyddyn ein Harglwydd Dduw, un mil pum cant a thriugain a chwech; (2) ac fod i'r cyfryw lyfrau aros yn, y cyfryw leoedd cyfleus o fewn i'r eglwysi dywededig, fel y dichon y rhai a fedrant eu deall gyrchu ar bob amserau cyfleus i'w darllen a'u chwilio. Ac hefyd, fel y gallo y rhai na ddeallant yr iaith ddywededig, trwy gymharu y ddwy iaith â'u gilydd, gyrraedd yn gynt wybodaeth o'r iaith Saesneg; gan eithrio, er hynny, pa beth bynnag sydd yn y Ddeddf hon i'r gwrthwyneb."
