Dai'n galw drwy'r dydd am rywbeth, tro bach, pensel, llun, a phapur,—"i 'phennu (ysgrifennu) at Mama!" I'r dre eto,—at Mr. G. T. Lewis, prifathro cyntaf yr Ysgol Sir. Caf hanes dechrau'r Ysgol Sir ganddo ef, a'r bechgyn cyntaf, bechgyn dros ugain oed, yn dyfod i'r Ysgol yn syth o gydio yn nau gorn yr aradr, ac eto'n dod ymlaen yn rhyfedd. Sieryd hefyd am y cyn-Weinidog, yr hen Forgan Ifans dduwiol:—amdano'n pysgota gyda Davies, Llundain (Rhuddwawr) a'r ddau'n methu dal dim. Davies: "D'ych chi ddim gwell na finne heddi." "Nagw wir," meddai M.I." Yna, mi benderfynes i guro fe. Ac mi weddïes: 'O, Arglwydd, gad i mi ddal un,—un bach, dim ond un. Mi fydda' i'n fodlon wedyn.' Ac yn wir i chi, ar y gair, dyma un i'r ddalfa, clobyn mawr hefyd. Yr own i wedi ca'l y trecha' ar Davies. . .Oes! ma' ateb i weddi,—i bob gweddi, Mr. Lewis."
Tro arall, amdano'n hwyr yn dod i'r Seiat. Ei wraig yno, a'r blaenoriaid yn gofyn—"A yw Mr. Ifans yn dod heno?" "Ydy' " . . . ma fe' yn dod, r'wy'n siwr; d'wn i ddim pam ma' fe mor hwyr."
Disgwyl. Tua chwarter wedi saith, dyma fe'n dod yn gynhyrfus-Morgan Ifans, o bawb!—gan sychu'r chwys oddi ar ei wyneb. Cyfyd toc, a llifo allan: "Fe fu bron i Satan fy nhrechu'n lân heddi . . . R'own i'n pysgota . . . o ddau o'r gloch ymla'n. Dim un yn dod; dim un. Yna, tua phump, . . . un, ac ar ôl hwnnw un arall, ac un ac un o hyd o hyd, gyson . . . gyson. A phan edrychais ar fy wats, r'oedd hi newydd droi saith. A dyma fi'n dweud . . . ' ma' fe wedi 'ngha'l i heddi'! . . . Naddo! . . . 'cheith e' ddim'! Ac mi redais bob cam i'r Seiet. . . . Dyna wers i fi. 'Physgota' i byth mwy." Ac ni wnaeth.
Ymlaen â mi oddi yno, i dŷ Mr. Powell, y prifathro presennol, ac i dŷ Mr. Griffith, un arall o'r athrawon. Oriau hyfryd iawn, a Dai'n treulio rhannau helaeth ohonynt yn pori yn y gerddi! "Duwcs annwyl dad bach!" ys dywed ef.
Gorffennaf 21. Dai a minnau yn y trên ar ein ffordd yn ôl. Dim lwc ar y tywydd wedi iddo dorri. Dwy awr o fydylu gwair un prynhawn, a'r glaw'n cau amdanom yn ddisyfyd iawn. Odid na chawn ormod ohono. Nid da rhy o ddim.
Gorffennaf 26. Wedi ymeneinio'n ôl i'm hen gynefin ers dyddiau. Deffro yn sŵn Dai'n gweiddi-"Tŷ Mama!"
