Awst 27. Mymryn o waith wedi dychwelyd: dim ond darllen proflenni'r Pererindodau a rhyw fân lythyra. Cip ar y papurau. Dal i golli tir a wna'r Rwsiaid dros yr holl faes. Dim arwyddion ymddryllio, nac ymollwng i ddigalondid. Dalient! Y mae amser o'u plaid. Darllen y Faner: S.L. yn braff a miniog; Dr. Gwenan Jones yn gampus ar Addysg.
Medi
Medi 4. Dydd o degwch ar ei hyd, heb gysgod o gwmwl yn un lle, nes dyfod ffluwch o "wallt-y-forwyn" fin y dechreunos, a gwrid y machlud yn yr hwyr. Myrdd o flaguro yn yr haul, ar ôl myrdd o grebachu yn y glaw a'r oerfel. Mynnwn, pe Duw a'i mynnai, dri-channydd o des yn y flwyddyn! Ac na bo rhyfel ar y gorwel, na'r gair ar wefusau dynion. Yn lle hynny, ni'n gad na dydd na nos. Caea'n erchyll warchae ar Leningrad heddiw, ac ymestyn yn golofnau o fwg a thân hyd gyrrau Odessa. . . .
Dwy flynedd i ddoe y cil agorodd ei safnau . . . a minnau newydd gyrraedd adre o degwch bro Llydaw a Ffrainc!
Medi 13. Neithiwr seinio o'r Faeden Sgrech. Prin ddeffro a brysio i gysgu'n ôl. Codi i ddiwrnod bach diddrwg ddidda o fyllni diog.
Yfory yw chweched pen blwydd yr efeilliaid. Ond gan fod Sis, y forwyn—a'i chwaer, sydd gyda "Siôn"-yn cael eu pen blwydd heddiw, beth well na dathlu'r cwbl heddiw? Heblaw. . . y Sul fydd hi 'fory!
Dathlu amdani, a'r ddau'n codi allan yn blygeiniol i chwythu eu cyrn yn yr heolydd . . . ac yn y tai! Torri gyddfau o redeg a gweiddi, a Mererid yn arwain y gân:—"Ma' Hywel a fi'n ca'l ein pen blwydd heddiw . . . drwy'r dydd. R'ym ni'n chwech oed. . . ." Hywel: "Nage! Fory'r ym ni'n chwech, nid heddiw . . . " Mererid: "Ie: ond heddiw rym ni'n i ga'l e, am mai heddiw mae Sis yn 'i ga'l e." . . .
Dai hefyd yn eilio'r gân a'r gweiddi a'r clochtar, ac yn hawlio rhan yn y dathliad. Te mawr, dwy gacen olygus, a'r cyfarchion ar un ohonynt:—"Hwyl Fawr i Hywel a Mererid." Chwe channwyll, wrth gwrs, deuddeg par o gegau, a sŵn deuddeg dwsin. Dai'n hawlio'r chwyth cyntaf, diffodd dwy, Mererid un, a Hywel y gweddill. Yna Luned yn canu:—
"Mae Hywel a Mererid yn chwe blwydd oed. . ."
